بخش نخست

چگونه یک سازمان با نشاط ایجاد کنیم؟

۱-افرادی با شخصیت شاد و پرامید را استخدام کنید

نخستین گام برای ایجاد سازمانی شاد و فرح بخش برای همه این است که افرادی را به استخدام سازمان درآوریم که هم خود شاد باشند و هم دیگران را به شاد بودن تشویق کنند. البته این کاملا طبیعی و پذیرفته شده است که اولویت اصلی در جذب نیرو توجه به تجربیات و توانمندی‌های فنی و کاری افراد باشد اما لازم است که در کنار آن افرادی گزینش شوند که از روحیه شادکاری و امیدبخشی برخوردار باشند. بارها مشاهده شده که آن دسته از متقاضیان استخدام در یک شرکت که دارای رزومه کاری درخشان و پرباری بوده‌اند به دلیل ناشاد بودن و افسردگی مفرط در محل کار به عاملی منفی و زیان بار برای کل سازمان به ویژه همکاران تبدیل شده‌اند و بهره‌وری انگیزه کار کردن در تمام سازمان را به شدت کاهش داده‌اند.

۲-از افرادتان بخواهید به فکر همدیگر باشند

یکی از خصوصیات سازمان‌های شاد این است که در آنها تمام افراد به فکر همدیگر هستند و وضعیت دیگران برایشان دارای اهمیت فراوانی است. در چنین سازمانی چنانچه فرد یا افرادی دچار مشکلات شخصی یا کاری شوند به‌طور کامل از جانب همکاران شان مورد حمایت قرار می‌گیرند و یک نوع شخصیت جمعی در درون سازمان شکل می‌گیرد و این وظیفه مدیریت سازمان است که فرهنگ به فکر همکاران بودن و به داد آنها رسیدن را در تمام بخش‌های سازمان گسترش دهد. فرهنگ سلام کردن و پرسیدن احوال کارکنان از سوی مدیران از جمله ابزارهایی است که مدیران عالی‌رتبه می‌توانند برای افزایش توجه افراد به هم مورد استفاده قرار دهند که در مرحله بعد می‌تواند توسط سفرای آنها در بخش‌های مختلف سازمان یعنی مدیران میانی پیگیری شود و در نهایت جوی آکنده از صمیمیت و شادی را در بین کارکنان پدید آورد.

۳-گاهی اوقات به همراه کارکنان از محل کار بیرون بزنید

بسیاری از ما در اوج مشغله‌های کاری و ساعات پرچالش به شدت به دقایق یا ساعاتی استراحت و فراغت از کار نیاز داریم و چه بهتر که این دقایق یا ساعات را به همراه همکاران و مدیران و به دور از مباحث و موضوعات کاری در مکانی خارج از محیط کار بگذرانیم. پس لازم است که مدیران ترتیبی دهند تا پس از اجرای پروژه‌های کاری سخت و طاقت فرسا، امکان بیرون‌رفتن همکاران با هم و شاد بودن همکاران در محیطی بیرون از دفتر کارشان را فراهم آورند. رفتن به پارکی در نزدیکی محل کار یا بازدید از یک گالری یا رفتن به سینما به همراه کارکنان از جمله گزینه‌های پیش روی مدیران برای تجدید قوای کارکنان برای اجرای پروژه‌های بعدی به حساب می‌آید.(ادامه دارد)

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

مشاغل‌ اینترنتی

نگاهی متفاوت به درگیری دانش‌آموز بوشهری با معلم

داستان از جایی شروع می‌شود که معلم بوشهری به دانش‌آموزی، با عتاب و عصبانیت دستور می‌دهد که روی زمین بنشیند و دانش‌آموز با اضطراب، اما درکمال اعتماد به نفس استدلال می‌کند که شلوارم را 260 هزار تومان خریده‌ام و حاضر نیستم با این شلوار روی زمین بنشینم.  معلم با دانش‌آموز گلاویز شده و اصرار دارد که باید با همین شلوار روی زمین بنشینی و با زور دانش‌آموز را روی زمین می‌نشاند.

احتمالا شما هم بعد از دیدن این فیلم، مثل همه رسانه‌ها، رفتار خشن معلم را تقبیح می‌کنید، اما این همه واقعیت نیست؛ نوع برخورد و موضع‌گیری این دانش‌آموز با معلم، زاویه پنهان‌ مانده‌ این ماجرا است که کمتر کسی به آن توجه می‌کند، رفتاری که زنگ خطر تغییر ارزش‌ها و هنجارها را درآورده است.

صحبت کردن درخصوص رفتار دانش‌آموز و تحلیل واکنش او به معنی چشم‌پوشی از خشم کنترل نشده معلم نیست و هریک در جایگاه خود قابل بررسی است، اما در این مجال می‌خواهیم درباره رفتار دانش‌آموز و هم‌نسلی‌هایش بیشتر حرف بزنیم.

معلم هم‌تراز پدر است

تعلیم‌ و‌ تعلم در جامعه ما، به‌واسطه آموزه‌های دینی آدابی دارد. تعالیم دینی هم معلم را مکلف به رعایت اخلاق استادی کرده و هم متعلمین و دانش‌آموزان را به حفظ احترام استاد دعوت می‌کند.

امیرالمومنین(ع) فرموده است: «به احترام پدر و معلمت از جای برخیز هرچند فرمان روا باشی.»[1]؛ این جمله نشان‌دهنده جایگاه رفیع معلم و هم‌ترازی آن با جایگاه پدر است و وظیفه ما در قبال اساتید را روشن می‌سازد.

مسئله احترام به استاد تا حدی در گفتمان دینی ما مهم است که شهید ثانی در کتاب مُنْیةُ المُرید می‌گوید: «اگر یکی از شاگردان با استاد برخلاف ادب و نزاکت رفتار کرد، همه شاگردان موظفند او را توبیخ نموده و طردش سازند و در صدد حمایت از استاد برآیند، هرچند خود استاد از جسارت آن شاگرد چشم‌پوشی کرده باشد.»[2]

نکته مهمی که در آداب آموزشی اسلام به چشم می‌خورد، رعایت تواضع و بردباری دو سویه از جانب معلم و دانش‌آموزان است. امام صادق(ع) فرموده‌اند: «تواضع‌ كنید نسبت‌ به‌ شاگردانتان‌، و تواضع‌ كنید نسبت‌ به‌ معلِّمانتان‌!»[3].

به نظر می‌رسد، آداب ارزشمند اسلامی، در ساختار آموزشی ما کمتر رعایت می‌شوند. هم معلم‌ها متناسب با شأن جایگاهشان رفتار نمی‌کنند و هم دانش‌آموزان درخصوص احترام به معلم، علم و محیط آموزشی درک درستی ندارند.

اما سوال مهم این است که چرا و چگونه ارزش‌ها و هنجار‌های اصیل اسلامی در یکی از مهم‌ترین نهادهای موثر اجتماعی در حال دگرگونی است؟

گستاخی دانش‌آموزان، نتیجه برخی اشتباهات معلمان

شاید مهمترین عامل تزلزل مقام معلم، رفتارهای اشتباه معلمان باشد. متاسفانه برخی از معلمین، با آداب اسلامی آشنایی ندارند و دائما از موضع بالا با دانش‌آموزان برخورد می‌کنند. معلمان بسیاری هستند که با شاگردانشان ارتباط دوستانه و مناسبی برقرار کرده‌اند و تجربه خوبی از تعامل با آن‌ها دارند.

حجت الاسلام رمضانی، رئیس موسسه "امیری حسین(ع)" که سال‌ها کار فرهنگی با نوجوانان منطقه 12 تهران را تجربه کرده در مصاحبه با تبیان درباره وظایف معلمان گفت: معلم باید صبر و حوصله داشته باشد و برای دانش‌آموزان وقت بگذارد و دلسوزی کند. بچه‌ها باید حرمتشان حفظ شود، اما اگر به شخصیت آن‌ها توهین کنیم و برای آن‌ها حرمتی قائل نباشیم، نمی‌توانیم از آن ها توقع رعایت ادب و احترام داشته باشیم.

بچه ها باید دلسوزی معلم را درک کنند، اما متاسفانه معلمی که باید وقت بگذارد و دلسوزی کند، دغدغه های خودش را دارد، از نظر مالی ضعیف است یا مشکلات دیگری دارد و فرصت وقت گذاشتن برای دانش‌آموزان را ندارد.

وقت‌ نگذاشتن والدین برای فرزندان

یکی دیگر از عواملی که موجب نازل شدن شأن معلم شده، عدم پذیرش اشتباه فرزندان از سوی والدین است. همین موجب شده تا آن‌ها نسبت به خطای فرزندان خود هیچ‌گونه برخوردی نکنند. والدین تصور می‌کنند مراقبت از فرزند، به معنی حمایت از او در تمام رفتارهای غلط و درست است، در صورتی که فرزند ما اگر اشتباهات خود را شناخته و درصدد رفع آن برآیند، بی شک با شخصیت مستحکم‌تری وارد جامعه می‌شوند.

حجت الاسلام رمضانی در تکمیل این بحث می‌گوید:  بچه‌ها نیاز به دیده شدن دارند و اگر در خانه به آن‌ها توجه نکنیم، می‌خواهند موجودیت خودشان را در مدرسه ثابت کنند، به همین جهت گاهی با شیطنت و درگیری با معلم این کار را انجام می‌دهند.

خانواده ها به جهت سبک زندگی اشتباه و یا وضعیت بد اقتصادی که فرضا پدر مجبور است دو شیف کار کند، نمی‌توانند برای فرزندان خود وقت بگذارند و دغدغه‌های آن‌ها را بشنوند. این کمبود محبت در خانواده‌ها، آسیب‌هایی را در پی دارد که یک نمونه از آن در مدارس ظهور پیدا می‌کند.

تاثیر فرآیند جهانی شدن

ارزش‌های اسلامی و هنجار‌های بومی زمانی حفظ می‌شوند که افراد جامعه به فرهنگ ایرانی-اسلامی پایبند باشند. اما فاصله گرفتن از فرهنگ‌های بومی و نزدیک شده به سبک زندگی غربی سریع‌تر از همیشه در حال تحول است و در این مسیر فرهنگ‌های مادی بی قید و بند، جایگزین ارزش‌های اخلاقی می‌شوند.

تغییر ماهیت فرهنگی جهان بر جامعه ما هم تاثیر گذاشته و خانوداه‌ها را نسبت به تربیت کودکان خود بر اساس مبانی صحیح و قاعده‌مند غافل کرده است. کودکان هم که آینه تمام‌نمای والدین خود هستند، گام در راهی می‌گذارند که پدر و مادرشان در آن مسیر حرکت می‌کنند.

از طرفی ساختار آموزشی ما گرچه آموزش‌ و پرورش نام گرفته، اما بیشتر متمرکز امر آموزش است و از پرورش صحیح فرزندان این مرزوبوم غفلت می‌کند. امور پرورشی و تربیتی در مدارس معمولا درحاشیه هستند و همچنین بسیاری از دبیران پرورشی، آگاهی لازم برای تربیت کودک و نوجوان را ندارند و چه بسا عملکرد آن ها گاهی اثر معکوس می‌گذارد.

حجت الاسلام رمضانی تاثیر فرآیند جهانی شدن بر تغییر رفتار دانش‌آموزان را این‌گونه ارزیابی کرد که چون امروزه به واسطه گسترش فضا‌های مجازی و برنامه‌های تلویزیونی حجم بالایی از اطلاعات در حال گردش است، مسائل مهم اخلاقی درحاشیه زندگی قرار می‌گیرد و خانواده‌ها و مسئولین آموزشی هم گاهی یادشان می‌رود که مسائل مهم‌تری در حوزه تربیت وجود دارد که در اولویت هستند.

تاثیر دیگری که شبکه‌های مجازی در تغییر رفتار نوجوان امروزی داشته این است که وقتی در شبکه‌های مجازی می‌بیند معلمی به خاطر تنبیه دانش‌آموزی توبیخ شده، راه و چاه را یاد می‌گیرد و نسبت به معلم خودش پرخاشگر شده و دیگر از معلم تبعیت نمی‌کند. شبکه‌های مجازی نوجوان امروزی را پر توقع کرده و اعتماد به نفس دانش‌آموزان برای ایستادن در مقابل استاد را بالا برده است.

پی‌نوشت‌ها:
[1] غررالحکم، ج 7، ص 211
[2] کتاب آداب تعلیم و تعلم در اسلام(ترجمه منیه المرید)، ص 437
[3] اصول کافی، ج1، ص 36

زن شیشه ای :چاقو را که در شکم دخترم فرو کردم...

هنوز باورش نشده دستبند آهنی که دور دستانش گره خورده مجازات خطای جبران‌ناپذیری است که مرتکب شده، ترلان نگاه سرد و بی‌روحش را به دیوار دوخت و گفت: «زودتر مرا اعدام کنید. می‌خواهم پیش دخترم بروم.» آنقدر در مرگ دخترش بر سر و صورت کوبیده و گریه و زاری کرده بود که چهره و چشمانش به رنگ خون شده بود.

سن شناسنامه‌اش عدد 30 را نشان می‌دهد. اما چهره در هم شکسته‌اش نشان از مصیبت‌هایی داشت که در این سال‌های نه چندان طولانی بر سرش آوار شده بود.

از یادآوری گذشته فراری بود. اما چاره‌ای نداشت و باید داستان تلخ زندگی‌اش را بار دیگر مرور می‌کرد: «تا وقتی پدر و مادر بالای سرمان بودند، من و برادر بزرگترم خوشبخت‌ترین آدم‌های روی زمین بودیم. اما اوضاع از آن روزی که پدرم ناگهان جان باخت و مادرم نیز بیمار شد و در کمتر از چند ماه از دنیا رفت برای ما هر روز بدتر شد. برادرم فقط 10 سال داشت اما با همان قد و قامت کوچکش همه جا پشتیبانم بود و لحظه‌ای تنهایم نمی‌گذاشت. قول داده بود نگذارد آب در دلم تکان بخورد. ولی حرف و حدیث مردم باعث شد عمویم ما را به زور پیش خودش ببرد. شاید همان روز که پا به خانه عمویم گذاشتم، بدبختی روی زندگی‌ام سایه انداخت. عمویم معتاد و مواد فروش بود. وقتی خمار می‌شد همه را به باد کتک می‌گرفت و مدام منت جای خواب و خرده غذایی را که به ما می‌داد، سرمان می‌گذاشت. چند ماهی از حضور ما در خانه عمویم گذشته بود که او با جاسازی مواد مخدر داخل کیف مدرسه برادرم، او را وادار به خرید و فروش می‌کرد و پول زیادی درمی آورد. برادرم از عواقب کارش می‌ترسید اما از ترس عمویم دم نمی‌زد. همان موقع با هم قرار گذاشتیم که از هر راهی می‌توانیم پول جمع کنیم تا از آن خانه نفرین شده فرار کنیم. شوق رهایی آنقدر در من زیاد بود که با همان سن کم کنار دست زن مهربان همسایه خیاطی را یاد گرفتم. آنقدر انگیزه داشتم که با همان سن و سال کم، لباس مجلسی می‌دوختم. نه علاقه‌ای به درس خواندن داشتم و نه انگیزه‌ای برای ادامه تحصیل به همین خاطر بیشتر ساعت‌ها را در خانه همسایه خیاطی می‌کردم. بعد از سه سال هم من و هم برادرم پس‌انداز خوبی جمع کرده و در تصور خودمان به هدفمان نزدیک‌تر شده بودیم. اما با اینکه این راز تنها بین خودمان بود عمویم از موضوع باخبر شد و با یک نقشه کینه توزانه کاری کرد که برادرم درگیر مواد شد و بعد هم به خاطر مصرف بیش از حد مواد مخدر ایست قلبی کرد و مرد. با مرگ او، آخرین امیدم به ادامه زندگی از بین رفت. بعد از برادرم حتی دیگر نمی‌خواستم زنده بمانم. اما همسایه مهربان که مانند یک مادر دلسوز برای من بود، مرا آنقدر تحت حمایت خودش گرفت که توانستم به زندگی برگردم. هر روز تنفرم از عمویم بیشتر می‌شد و به‌دنبال راهی برای خلاصی از خانه‌اش بودم. در رفت و آمد به خانه زن همسایه با بهزاد آشنا شدم. کم‌کم به او علاقه‌مند و عاشقش شدم. او، مرا از عمویم خواستگاری کرد. عمویم هم که دنبال فرصتی بود تا یک نان خور از خانه‌اش کم کند، بدون معطلی پذیرفت. مراسم ازدواج‌مان ساده برگزار شد و من با همان پولی که از خیاطی جمع کرده بودم جهیزیه مختصری گرفتم و زندگی‌مان را شروع کردیم.

 «بهزاد» به من قول داده بود که بعد از ازدواج، اعتیادش را ترک کند، بارها هم سعی کرد اما نه تنها اعتیادش را ترک نکرد بلکه من هم گرفتار شیشه شدم. چند سالی از زندگی‌مان می‌گذشت که دخترم «دنیا» متولد شد. از یک سو فشار اقتصادی و از سویی دیگر مواد مخدر باعث شد خانه‌مان تبدیل به میدان جنگ شود.

گاهی وقت‌ها آنقدر در خماری «بهزاد»، کتک می‌خوردم که نای راه رفتن نداشتم. اما با همه این خشونت‌ها، «بهزاد» نازک‌تر از گل به «دنیا» نمی‌گفت.

همه آرزوهایم بر باد رفته بود. هرچه دخترم بزرگ‌تر می‌شد ترس از آینده مبهمش بیشتر آزارم می‌داد. اما «بهزاد» عاشقش بود و همیشه با رویاپردازی از بزرگ شدنش صحبت می‌کرد. داد و فریاد و دعوا و کتک کاری موضوع هر روزمان بود اما آن صبح نفرین شده انگار همه چیز فرق داشت.

دعوای‌مان سر نداری و بی‌پولی شروع شد. مثل همیشه به کتک کاری رسید. دیگر حتی توان گریه کردن هم نداشتم. مشغول خیاطی شدم که «بهزاد» بالای سر من آمد و به شوخی و خنده پارچه‌هایم را به هم ریخت. «دنیا» با سر و صدای ما از خواب بیدار شد و چون با تصور کودکانه اش، ما را در حال بازی و شوخی دیده بود، او هم با پدرش همراه شد. عصبی شده بودم و فریاد می‌کشیدم. دخترم ترسید و شروع به گریه کرد. «بهزاد» با دیدن گریه‌های دخترم، مرا دوباره به باد کتک گرفت. حالم را نمی‌فهمیدم. بدنم درد می‌کرد. خواستم خیاطی کنم اما قیچی را پیدا نمی‌کردم. در همان سرگردانی چشمم به چاقوی آشپزخانه افتاد. با سرعت به سمت آن خیز برداشتم و به‌سمت اتاق آمدم. «دنیا» پایم را گرفته بود و گریه می‌کرد. روی زمین نشستم. چند لحظه‌ای به چشمانش خیره شدم. مطمئن بودم دختر 5 ساله‌ام آینده‌ای بهتر از من ندارد و نمی‌خواستم مثل من بدبخت شود. مغزم کار نمی‌کرد انگار نیرویی اسرارآمیز دستم را گرفت و چاقو را در شکم دخترم فرو کرد. چاقو دستم بود و نگاهم در چشمان پر از اشکش. گریه می‌کردم و گلویش را می‌فشردم تا از نفس افتاد. چاقو را برداشتم چند ضربه به خودم زدم که «بهزاد» بالای سرم رسید و نگذاشت خودم را خلاص کنم...

زن ضجه می‌زد و می‌گفت: هر چه زودتر اعدامم کنید. می‌خواهم بمیرم تا به «دنیا»یم بگویم به‌خاطر خودش این کار را کردم و مرا ببخشد...

در یک مکالمه، به هیچ وجه تمجید و انتقاد را ترکیب نکنید

به این موضوع فکر کنید. تا به حال اتفاق افتاده که رئیس‌تان از شما تعریف کند و تمام مدتی که مشغول صحبت کردن است، با اضطراب منتظر باشید که کی قرار است ضربه را بزند؟ آیا بعد از تعریف‌ها و تمجید‌ها منتظر آن «اما» مانده‌اید؟ این نشان می‌دهد به دلیل اینکه سال‌ها بعد از شنیدن تعریف‌ها و تحسین‌ها انتقاد شنیده‌اید، ذهن‌تان شرطی شده است. از نظر روانشناسی، تعریف‌های شما باید خالصانه باشد و انتقادتان هم باید سازنده باشد. داده‌ها هم چنین موضوعی را اثبات می‌کنند.

بیش از ۱۴ هزار نفر در یک تست آنلاین شرکت کرده‌اند که موضوع آن شناسایی شخصیت افراد برای دورکاری یا کار حضوری در دفتر بود. یکی از سوالات این تست این بود که وقتی بازخورد منفی می‌گیرم...

• آیا دوست دارم همراه با یک بازخورد مثبت و تعریف و تمجید باشد؟

• آیا دوست دارم واقعیت‌ها در مورد اشتباهی که پیش آمده صاف و ساده بیان شود؟

جالب است تنها ۳۷ درصد افراد گفتند که ترجیح می‌دهند همراه با بازخورد منفی، تعریف و تمجید هم بشنوند. به علاوه، ۶۳ درصد که تعداد بالایی است، می‌خواهند بازخورد منفی، فقط یکسری واقعیت‌های رک و راست باشد. به نظر منطقی می‌رسد که تصور کنیم یکی از دلایلی که افراد ترجیح می‌دهند صراحتا واقعیت را بشنوند این است که آنها از اینکه یکسری تعریف و تمجید غیرواقعی از آنها صورت بگیرد تا برای انتقاد اصلی زمینه‌چینی شود، خسته‌ شده‌اند. شرطی شدن ذهن برای شنیدن جملات منفی همراه با تعریف و تمجیدهای ریاکارانه، واقعا فرساینده است.  داده‌های دیگر هم این موضوع را اثبات می‌کنند. بیش از ۱۸۰ هزار نفر در یک تست آنلاین با عنوان «سبک ارتباطی شما چیست؟» شرکت کرده‌اند و حدود یک چهارم افراد گفته‌اند سبک ارتباطی تحلیلی دارند.  این یعنی این افراد داده‌های سخت و عدد و رقم را ترجیح می‌دهند و زیاد به افرادی که با حقایق و داده‌ها صحبت نمی‌کنند، اطمینان ندارند. این افراد زبان مشخص و واضح را دوست دارند و به زبان مبهم علاقه‌ای ندارند. ارتباط برقرارکنندگان تحلیلی همچنین صبر زیادی برای انبوه کلمات احساسی در ارتباطات خود ندارند و به مسائل نگاه منطقی و بی‌تعصب دارند.

همان‌طور که ممکن است حدس بزنید، این‌گونه افراد وقتی در برابر کسی قرار می‌گیرند که سعی می‌کند با تعریف و تمجید از آنها مقدمه یک انتقاد اساسی را فراهم کند، واکنش خوبی نشان نمی‌دهند. ماهیت افراد تحلیلی این است که دنبال حقایق هستند، نه احساسات. بنابراین، تلاش برای نرم کردن یک انتقاد از طریق تعریف و تمجید، بیشتر شبیه به صدا درآوردن زنگ خطر در مغز آنها است. حتی ممکن است صاف در چشم طرف مقابل نگاه کنند و بگویند «اگر می‌خواهی انتقاد کنی، لطفا رک و راست بگو. نیازی به این تعریف‌های الکی نیست!» اگر سازمان شما را نمونه کوچکی از یک جمعیت بزرگ‌ در نظر بگیریم، مهم است به یاد داشته باشیم که یک چهارم کارکنان شما ممکن است ارتباط برقرارکنندگان تحلیلی باشند. همچنین تحقیقات بیشتر نشان می‌دهد در حوزه‌هایی مثل IT و امور مالی در مقایسه با حوزه‌هایی مثل منابع انسانی یا بازاریابی، تعداد افراد تحلیلی تا دو برابر بیشتر است.

اخیرا مطالعه کوتاهی را انجام داده‌ایم که در آن بررسی کردیم تعداد ۱۸۰۰ رهبر سازمانی، چگونه انتقادات سازنده خود را به کارکنان مطرح می‌کنند. یکی از سوالاتی که از پاسخ‌دهندگان پرسیده شد، این بود که مشخص کنند کدام یک از گزینه‌های زیر بیشترین هم‌خوانی را با شخصیت آنها دارد:

۱- کارکنان باید به‌طور دقیق و شسته و رفته، واقعیت‌ها را در مورد اینکه آیا عملکردشان بد، خوب یا عالی بوده، بدانند. اما من در مورد عملکرد آنها وارد مکالمه‌های احساسی نمی‌شوم.

۲- من وقت ندارم که دائم به کارکنانم بازخورد ارائه دهم. اگر کارمندانم بخواهند در مورد کیفیت عملکردشان اطلاع داشته باشند، خودشان باید برای گفت‌وگو با من برنامه‌ریزی زمانی داشته باشند.

۳- مطمئنا برخی کارکنان از حرف‌ها و انتقادهای من ناراحت می‌شوند. انتقاد سازنده ناراحت‌کننده است. درست است که سازنده است، اما هر چه باشد، انتقاد است.

۴- من کاری می‌کنم که شنیدن انتقاد سازنده راحت‌تر باشد. معمولا از «ساندویچ تعریف و تمجید» استفاده می‌کنم. یعنی در خلال انتقادهایی که از فرد دارم، از او تعریف و تمجید هم می‌کنم.

حدود ۳۱ درصد این رهبران سازمانی، گزینه یک را انتخاب کردند که بهترین گزینه برای ارائه یک انتقاد موثر است. تنها ۳ درصد آنها گزینه ۲ و ۱۴ درصد گزینه ۳ (رویکردی سختگیرانه) را انتخاب کردند.

نکته نگران‌کننده این است که ۵۲ درصد پاسخ‌دهندگان گزینه ۴ را انتخاب کردند. خیلی‌ها فکر می‌کنند این بهترین گزینه است،‌ چون باعث می‌شود کارکنان از دست آنها ناراحت نشوند. اما به همه دلایلی که بالاتر گفتیم، ساندویچ تعریف و تمجید به‌ندرت رویکرد خوبی برای ارائه انتقاد سازنده است.  به یاد داشته باشید که حتی اگر مدیران با ترکیب کردن انتقاد و تعریف و تمجید حس بهتری بگیرند، داده‌های تحقیقاتی که انجام شده اثبات می‌کنند کارمندان بیشتر ترجیح می‌دهند واقعیت صریح را بدانند. به علاوه، کافی است فقط آزمایش پاولوف را به یاد بیاورید تا بدانید ترکیب کردن پیام‌های مثبت و منفی برای مخاطب، چه اثرات بدی دارد.

چگونه با کمک هوش هیجانی از تغییر استقبال کنیم؟

هیچ‌کس نمی‌خواهد مانعی برای تغییر باشد و به‌طور غیرارادی در برابر هر ابتکار یا تلاش جدیدی مقاومت می‌کند. مانع بودن در برابر تغییر برای شما، شغل‌تان یا سازمان‌تان خوب نیست. بهبود انطباق‌پذیری شما- که یک ویژگی مهم برای هوش هیجانی است- برای شکستن این چرخه مهم و کلیدی است. خوشبختانه، این مهارتی است که می‌تواند آموخته شود. در حقیقت، در کار ما به‌عنوان مشاور و مربی، این یک اولویت برای مراجعه‌کنندگان ماست. آنها از احساس ناامیدی و عصبانیت در مورد تغییرات در محیط کار خسته هستند و می‌خواهند به‌جای مقاوم بودن، انطباق‌پذیر دیده شوند. دفعه بعد که سازمان شما یک تغییر بزرگی را معرفی کرد، این چهار استراتژی هوش هیجانی را در نظر بگیرید تا آن را با آغوش باز پذیرا باشید:

منشأ مقاومت‌تان را شناسایی کنید: درک دلایل اصولی مقاومت شما نیاز به سطح بالایی از خودآگاهی دارد. به‌عنوان مثال اگر دلیل مقاومت شما نگرانی از این نکته است که تغییر باعث خواهد شد تا فردی نالایق دیده شوید، می‌توانید یک برنامه یادگیری برای مهارت‌های جدیدی ایجاد کنید که برای موفق شدن به آنها نیاز خواهید داشت. یا اگر نگرانی شما از این است که تغییر با استقلال شما در تداخل است، می‌توانید از افرادی که این فرآیند را هدایت می‌کنند بپرسید که چگونه می‌توانید در این فرآیند شرکت داشته باشید. حتی اگر مسیری که سازمان به آن سمت حرکت می‌کند را دوست ندارید، درگیر شدن در فرآیند اجرا، ممکن است به شما کمک کند تا حس کنترل را بازیابید و انگیزه مقاومت‌تان را کاهش دهید.

اساس واکنش هیجانی خود را مورد تحقیق قرار دهید: واکنش‌های احساسی ما برای تغییر، اغلب تفسیرها- یا روایت‌های- ما را بازتاب می‌دهند؛ تفسیرهایی که خودمان را متقاعد می‌کنیم که درست هستند. در واقعیت، روایت‌های ما اغلب ناخودآگاه و به ندرت همگام با واقعیت هستند. از خودتان بپرسید: «احساس اولیه من مرتبط با این تغییر چیست؟ آیا ترس، خشم یا ناامیدی است؟» وقتی شما این احساس را شناسایی کردید از خودتان بپرسید این احساسات درمورد چه چیزهایی هستند؟ این نوع از پرس‌و‌جو به شما کمک می‌کند تا روایت‌هایی را که احساسات شما را برمی‌انگیزاند و بر درک شما از پیرامون اثر می‌گذارد روشن کنید. به‌عنوان مثال، یک مدیر اجرایی در صنعت حمل‌و‌نقل واکنش هیجانی شدید خود را به‌عنوان خشم در نظر می‌گیرد. وقتی او اساس خشم خود را بررسی کرد، یک تفسیر اساسی از وضعیت پیش آمده را در خود کشف کرد: اینکه او ناتوان و قربانی این تغییر قریب‌الوقوع است.

اما او با این آگاهی جدید توانسته بود واکنش هیجانی خود و «روایت» ناشی از رخدادهای واقعی را مجزا کند. این کار به او اجازه داد تا گزینه‌های متعدد برای عهده‌دار شدن مسوولیت‌های رهبری سازمانی جدید برای یک جنبه عمده از تغییر را مشخص کند. با این فرصت‌های جدید برای پس گرفتن قدرتش، ذهن او از تفکر در مورد اینکه این تغییرات برای او رخ داده است باید به سمتی تغییر کند که تمرکزش را بر این موضوع بگذارد که چگونه می‌تواند یک نقش رهبری سازمانی را عهده‌دار شود که فرصت‌های جدید برای هر دوی شغل و سازمان ایجاد کند.

نقش خود را در این موقعیت پیدا کنید: اقرار به نقشی که ما در ایجاد یک موقعیت منفی ایفا می‌کنیم همیشه آسان نیست. یک فرد خودآگاه با دقت فکر می‌کند که چگونه روش و رفتار او بر تجربه این تغییر اثر دارد. به‌عنوان مثال، بیایید فرض کنیم که هر بار که در مورد یک تغییر جدید می‌شنوید، خودتان را فورا عصبی می‌بینید. تمرین ذهن‌آگاهی (mindfulness) به شما اجازه خواهد داد تا احساسات‌تان و نحوه اثرگذاری آن بر رفتارتان را امتحان کنید. هر گونه منفی‌بافی یا بدبینی بر رفتار، عملکرد و سلامت شما اثر منفی می‌گذارد. با تفکر در مورد نحوه مشارکت واکنش اولیه شما بر یک زنجیره منفی از رخدادها، موجب خواهد شد تا تطبیق رفتارتان در پذیرش راحت‌تر چشم‌اندازهای جدید آسان‌تر شود که در نهایت روش شما در واکنش به هر اتفاقی تغییر خواهد کرد.

چشم‌انداز مثبت خود را فعال کنید: وقتی شما با یک تغییر جدید موافقت نمی‌کنید، ممکن است همه چیز اندکی ناخوشایند به نظر برسد؛ اما مطالعات نشان می‌دهد که داشتن یک چشم‌انداز مثبت می‌تواند ما را پذیرای احتمالات و تغییرات جدید کند. پرسیدن چند سوال ساده از خودتان به شما کمک خواهد کرد تا خوشبینانه‌تر فکر کنید. ابتدا از خودتان بپرسید که «فرصت‌های این تغییر در کجا نهفته است؟» و سپس از خودتان سوال کنید «چگونه این فرصت‌ها به من و سایرین کمک خواهد کرد؟»

به‌عنوان مثال، اخیرا یکی از مراجعه‌کنندگان ما متحمل یک تغییر سازمانی عظیم شد. طی ۱۸ ماه گذشته، او فروش یک بخش برای شرکت سابقش را بر عهده داشت و به تازگی نقش تازه‌ای را به‌عنوان رئیس یک شرکت جدید پذیرفته بود. او می‌دانست که این چیزی نبود که چند سال قبل‌تر می‌توانست انجام دهد. اما او به سختی تلاش کرده بود تا از «یک حل‌کننده مشکل» به یک «یابنده فرصت» تغییر نقش دهد. او توضیح داد که چگونه کار ما با یکدیگر او را آماده کرد: «من حالا با تمرکز بر اینکه چگونه می‌توانم. در معرض قرار گرفتن خودم در برابر تغییرات را کم کنم یا ضررهای هر موقعیتی را کاهش دهم، حالت تدافعی داشته باشم. وقتی ما شروع به تغییر تمرکز خود از به حداقل رساندن ضررها برای یافتن فرصت‌ها کردیم، همه چیز تغییر کرد. من از حالت تدافعی به تهاجمی تغییر پیدا کردم. من فرصت‌هایی را دیدم که قبلا برای من مشهود نبودند. اکنون این مساله به شدت به نحوه تفکر من پیوند خورده است.» توانایی تطبیق سریع و آسان برای تغییر اغلب یک مزیت رقابتی برای یک رهبر سازمانی به حساب می‌آید. دفعه بعدی که خودتان را در حال مقاومت احساس کردید، از چهار نگرش بالا برای ایجاد شتاب حرکت و انرژی روانی برای خود و سایرین استفاده کنید. انتخاب ارادی را وسیله‌ای نه فقط برای پذیرش تغییر، بلکه برای حرکت مثبت رو به جلو قرار دهید.

خود را باهوش کنید

گشتی در مزون های حجاب

نوسانات و تغییر یک‌شبه قیمت‌ها باعث شد تا از الان به فکر خرید یک چادررنگی برای عید باشم. جنس، طرح، مدل و از همه مهم‌تر قیمت بسیار مهم بود؛ اغلب  قیمت‌ها بین250 تا 500 هزارتومان برای هر قواره چادر بود. شبکه‌های اجتماعی اینستاگرام، تلگرام و حتی سایت‌های مزون‌های حجاب و ملزومات آن را رصد می‌کردم تا بتوانم یک چادر مناسب مهمانی پیدا کنم. طرح‌های ارائه شده آنقدر خیره کننده بود که گاهی بودجه محدود ه مانع ندیدن آن‌ها نمی‌شد. چادرهای رنگی طرح‌دار و کارشده، مانتوهای بلند با پارچه‌های سنگ دوزی و لباس‌های جذاب که  برای پوشیدن در هر مهمانی و محیطی بسیار چشم نواز بود.

در این گشت‌های اینترنتی، یکی از تولیدکنندگان حجاب، ویدئویی از سه خانم با سه شکل حجاب  مختلف - چادر رنگی ساتن و ابریشم و مانتوعبایی با روسری در اینستاگرام خود منتشر کرده بود؛ گرچه این برند برای تبلیغ محصولات متنوع خود این کلیپ را ساخته بود اما آنچه از کلیت آن برمی آمد راحت‌تر بودن مانتو(چادرعبایی) و دشواری سرکردن چادرهای معمولی در مهمانی بود. اما باز هم انتخاب این شکل از راحتی پوشش در مهمانی‌ها مبلغی بالای 500 هزارتومان را به خود اختصاص می‌داد.

 برانداز قیمت‌های نجومی چادر مشکی، رنگی و لباس‌های پوشیده مرا به محاسبه یک حساب تقریبی برای حجاب داشتن  یک خانواده که دارای دو دختر است واداشت. با توجه به قیمت‌های چادرهای مشکی بسته به تولید ژاپن، کره‌ یا اندونزی بودن، قواره‌ای 300 تا 3 میلیون تومان؛ بدون در نظر گرفتن مروارید و سنگ دوزی، چادر رنگی قواره‌ای250 تا 500 هزارتومان، ساق و یقه حجاب از 15 تا 100 هزارتومان، مانتوهای حجاب از 300 تا یک میلیون تومان، یک خانواده که سه زن در آن حضور دارند سالیانه باید مبلغی بالای 2 میلیون تومان را برای خرید چادر و ملزومات آن اختصاص دهند.

حجاب برای زیبایی یا برای پوشانندگی؟

عده‌ای تولیدکننده و طراح لباس که دغدغه اجرای حجاب در جامعه رادارند برای زیبا نشان دادن حجاب از هیچ تلاشی دریغ نکرده و انواع مدل‌های چادر، مانتو و... را با جنس و طرح‌های مختلف روانه بازار کرده‌اند. آن‌ها مدعی هستند استقبال نسل جدید دختران از این شکل پوشش بیشتراست و درعین‌حال زیبایی بیشتری هم دارد و آن‌ها را به حجاب تشویق می‌کند؛ گرچه برای عموم زنان به علت هزینه بالای این محصولات قابل‌دسترس نیست.

یکی از این طراحان که در عین انتشار، تصاویر زیادی از مدل‌های مختلف پوشش از خود در شبکه‌های مجازی، خودش مبلغ حجاب معرفی نمی‌داند، دریکی از مصاحبه‌های تلویزیون اینترنتی گفته است:«خودم را به‌هیچ‌عنوان مبلغ حجاب نمی‌دانم. من فقط پوششم به این شکل است و حتی شاید خودم هم نتوانم خیلی چیزها را رعایت کنم. دختران جوان زیادی به من پیام می‌دهند و بدون اغراق باید بگویم از هر ۵۰ پیامی کــه دارم ۳۰ پیام از زنان و دخترانی است کــه پوششان با من فرق دارد و اصلاً حجاب ندارند ولی می‌گویند ما به حجاب علاقه‌مند شده‌ایم و چقدر خوب است کــه شما حجاب را به این شکل نشان می‌دهید».

طاهره همیز عضو هیئت‌علمی دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه الزهرا در خصوص طراحی‌های جدید حجاب می‌گوید: امروزه تبلیغات منفی زیادی علیه چادر شده که در ذهن مردم اثر گذاشته است و چون مردم حجاب را نمی‌پسندند موجب شده، عده‌ای با ترفندهای جدید، حجاب را زیبا نشان دهند تا استقبال از آن بیشتر شود؛ این نوع تولیدات ممکن است درنهایت به سمت لباس‌های گران‌قیمتی برود که عموماً همه مردم  توانایی خرید آن را ندارند.

اما آنچه بیش از هر چیزی این موضوع را مهم می‌کند، اینکه آیا حجاب باید زیبایی بیافریند یا زیبایی را بپوشاند؟ ایونت، نمایشگاه، شوهای حجابی که در آن مدل‌های خاصی از پوشش‌ها معرفی می‌شود آیا واقعاً مروج حجاب هستند یا خیر؟

طاهره همیز استاد دانشگاه و حوزه با اشاره به فرق بین جمیل و زینت بیان می‌کند: بر اساس فرهنگ قرآنی برهنگی زشت و لباس زیبایی است.  در خصوص حجاب، در قرآن گفته‌شده باید جمیل باشد تا زشتی‌ها را بپوشاند اما زینت‌ها نباید آشکار شود. در آیه 31 سوره نور" قُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ... وَلَا یبْدِینَ زِینَتَهُنَّ..." زینت‌هایتان را آشکار نکنید. برای این مخفی کردن هرکسی یک هنری دارد. خداوند برای زنان این احترام را قائل شده تا مبتکرانه زینت‌هایشان را آشکار نسازند.

فرشته روح‌افزا، معاون شورای فرهنگی اجتماعی زنان نیز با اشاره به اینکه در نماز ما جزئیات را از سنت پیامبر(ص) یاد گرفته‌ایم اما در حوزه حجاب و پوشش قرآن تمام جزئیات را صریحاً بدون آنکه برداشتی از آن شود عنوان کرده است، گفت: هر نوع پوششی که رعایت حریم حجاب قرآن را داشته باشد حجاب محسوب می‌شود. حریم قرآنی به معنای هم‌زمان چادر سر کردن و آرایش کردن نیست، چادر سر کردن و راه رفتن و صحبت کردن به‌منظور جلب‌توجه نیست. خود مطرح کردن نباید باشد. در قرآن مشخصاً  در ارتباط با 5 کلید اساسی راه رفتن، نگاه کردن، حرف زدن، اختلاط و پوشش  مباحثی دقیقی عنوان‌شده است.

جوانان زینت خواه هستند

طاهره همیز استاد دانشگاه زینت­ خواه بودن را خصلت دوره جوانی می‌داند و می‌گوید: دختران جوان زیبایی را می‌خواهند. در آیه 20 سوره حدید اشاره‌شده،" الدُّنْیا... َزِینَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَینَکمْ.....  بر اساس تفسیر فخر رازی، زینت مختص دوره جوانی است. ازاین‌رو باید یک لباسی طراحی شود که دختران جوان بپذیرند؛ لباسی که مثل خیمه  اندام زنان را مخفی کند، این اشکال ندارد.  پوششی که اندام زنانه را نشان می‌دهد، برای مردان هیجان‌آور است و... را باید از طراحی‌های لباس‌ها حذف کنیم. البته دختران وزنان حتی اگر معتقد نباشند تمایل ندارند که مردان به آن‌ها نگاه جنسیتی داشته باشند؛  لباسی که طراحی می‌شود باید زیبایی در آن باشد اما تبرج جنسی را بپوشاند.

همیز ادامه داد:  به گفته رهبر انقلاب چادر، لباس وقار است. مخصوصاً رنگ مشکی که زیبایی‌ها را می‌پوشاند. خداوند فرموده است "جعل الیل سکنهً"؛ شب را برای آرامش قراردادیم چون زیبایی‌ها را می‌پوشاند و آشکار نمی‌سازد. لباس آرامش‌بخش برای جامعه که زیبایی‌ها را می‌پوشاند چادر مشکی است.

 اما نکته اینجاست آیا می‌توانیم  این آرامش آفرین را برای همه سلیقه‌ها در جامعه هماهنگ کنیم؟

قرآن در آیه 32 سوره فاطر سه گروه را تفکیک می‌کند: "...ظَالِمٌ لِنَفْسِهِ وَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سَابِقٌ بِالْخَیرَاتِ بِإِذْنِ اللَّهِ  ....؛ "گروهی  که با ارتکاب گناهان بر خود ستم کردند، و گروهی که راه میانه را در پیش گرفتند و درراه هدایت گام نهادند، و گروهی  که در انجام کارهای نیک به اذن خدا بر دیگران پیشی گرفتند...". ما حتماً در  جامعه هر سه گروه راداریم. گروه ظالم لنفسه باید حجاب ایران اسلامی را رعایت کند اما هیچ‌وقت  آنهانمی خواهد آرامش آفرین باشد بلکه فقط می‌خواهند زیبا باشند. مقتصد می‌خواهد حجاب داشته باشد اما چگونه بپوشد؟ به‌گونه‌ای که اندامش مشخص نشود و برای طمع مردان نباشد. سابق بالخیرات است که می‌تواند برای جامعه آرامش آفرین باشد.

فرشته روح‌افزا معتقد است نباید نسخه‌ای واحد برای همه در نظر گرفته شود و در انتخاب مدل‌های مختلف حجاب هیچ منعی نیست. تنوع و ایجاد این فضا برای جوانان هیچ اشکالی ندارد اما باید حدود حریم حجاب قرآنی را رعایت کنند. اگر همه را به یک پوشش محدود کنیم این حق انتخاب لباس را از افراد گرفته‌ایم. ازنظر شرعی ما محدودیت‌هایمان مشخص است که در کجا چه چیزی باید پوشیده شود. عشایر، شمالی‌ها و... ممکن است یک نوع پوشش داشته باشند که عرف جامعه‌شان است  و حجاب را هم رعایت می‌کنند نباید برای همه تعیین تکلیف کنیم. البته نباید هر چیزی را هم تحت عنوان پوشش در نمایشگاه و بازار عرضه کنیم بلکه باید خط قرمز و حریم حجاب قرآنی رعایت شود.

همیز استاد دانشگاه الزهرا نیز نظری مشابه دارد و می‌گوید: در مسئله حجاب لایه‌های متعددی  باید بررسی شود. از دیدگاه رعایت فردی اجبار راه‌حل نیست بلکه گریز هم می‌آورد ولی از دیدگاه اجتماعی همه  وجدان‌های سالم و بیدار از رواج روابط مفسد انگیز بین زنان و مردان متنفرند  و خواستار اجرای  حجاب با عنوان ایجاد مانعی در این مفسده هستند. خواستارند که مجری قانون با حضورش در جامعه مانع این امر شود. اما از دیدگاه حکومتی چگونه می‌توانیم حجاب را برقرار کنیم تا آرامش در درون اجتماع انسانی ایرانی داشته باشیم؟

 حسام آرمندهی; خالق کافه بازار،دیوار،عدد