برکات والدین بعد از مرگشان هم ادامه دارد !

پنجشنبه است و جای خالی عزیزان را دوباره احساس می کنیم. پنجشنبه است و بوی حلوا در میان خانه ها به مشام می رسد. چه مهمانان بی دردسری هستند رفتگان؛ نه با دستانشان ظرفی را می توانند آلوده کنند و نه با کلامشان دلی را. تنها به فاتحه ای قانع اند، شب جمعه است یاد عزیزان از دست رفته بکنیم باشد که دیگران نیز ما را یاد کنند.

این هفته هم با تمام دغدغه های ریز و درشتش، با همه ی اتفاقات خوب و بدش گذشت و دوباره به آخر آن رسیدیم ... شب جمعه و روزها و وقت هایی که ما زندگان از آن ها سرسری عبور می کنیم و ارزش آن را حتماً آن هایی بیشتر می دانند که دستشان از این دنیا کوتاه شده و آرزو می کنند که ای کاش فرصتی دیگر داشتند تا توشه ی خویش را پربارتر کنند؛ «هَلْ اِلَى مَرَدِّ مِنْ سَبِیْل»؛ (آیا راهى به سوى بازگشت وجود دارد؟) (44 سوره شوری) در جایی دیگر می گویند: (اى کاش بار دیگر به دنیا بازگردیم و از نیکوکاران باشیم)؛ «اَو تَقُولُ حِیْنَ تَرَى الْعَذابَ لَو اَنَّ لِی کَرَّهً فَاَکُونَ مِنَ الْمحْسِنِیْنَ» (58 سوره زمر)

در سوره «مومنون» آیه107 از قول عده ای آمده است: «رَبَّنا اَخْرِجْنا مِنْها فَاِنْ عُدْنا فَاِنّا ظالِمُونَ»؛ (پروردگارا! ما را از دوزخ بیرون فرست، اگر بار دیگر بازگشت کردیم ما مسلماً ظالم و ستمگریم)!

و گروهى نیز به هنگامى که فرشتگان مرگ را مى بینند، مى گویند: «رَبِّ ارْجِعُونِ لَعَلِّى اَعْمَلُ صالِحاً فِیْما تَرَکْتُ»؛ (پروردگارا! مرا باز گردانید، شاید در آنچه کوتاهى نمودم و ترک گفتم عمل صالحى انجام دهم)

اما در همه جا با «کَلاّ»؛ (چنین چیزى ممکن نیست) و یا تعبیرات مشابهى روبه رو مى شوند. ...

باید بدانیم که این روزها و ساعاتی که در آن هستیم، ایام با ارزشی است مخصوصاً روزها و ایام خاصی چون شب جمعه ... مهم تر آنکه بدانیم این فرصت ها به سرعت در حال عبور و تمام شدن هستند و اگر غنیمت ندانیم حتما ضرر بزرگی کرده ایم.

سخن از شب جمعه به میان آمد، این شب هم برای ما انسان هایی که زنده ایم و فرصت داریم تا برای خود ره توشه های ارزشمندی جمع کنیم، با ارزش است و هم برای عزیزانی که در میان ما نیستند و با چشم امیدی که به نسل و بازماندگانشان دارند، تا از این طریق چراغی برای تاریکی هایشان فرستاده شود.

سخن از اموات و عزیزان از دست رفته شد . عزیزانی که روزی همه ی زندگی و وجودمان بودند، کسانی که بدون هیچ حرفی نگرانی و غم و غصه و ناامیدی را از چشمانمان می خواندند و با حرف هایشان امید را برایمان زنده می کردند ... بله، از پدران و مادران مهربانی صحبت می کنم که عده ای این نعمات را از دست داده اند ... سخن امروز ما با عزیزانی است که از نعمت پدر و مادر یا یکی از آن ها محروم هستند.

همه ی ما در زندگی هایمان دچار گیر و گرفتاری هایی شده ایم ، در این شرایط یکی از نسخه هایی که به تاکید و توصیه ی بزرگان برای رفع این گرفتاری آمده است؛ این است که به هنگام گرفتاری به دست بوسی پدر و مادرت برو تا گشایشی حاصل شود و به تجربه هم این تأثیر به جد دیده شده که گشایش های بسیار مجربی اتفاق افتاده، حال سؤال این است که این خیری که در حیات پدر و مادر هست، آیا در زمانی که از دنیا نیز می روند این خیر برای فرزندان ادامه دارد یا خیر؟ 

حتما قبول دارید که هر اندازه فردی به انسان نزدیک ‌تر باشد، مسئولیت انسان نسبت به او بیشتر است. در این میان هیچ کس از پدر و مادر به ما نزدیک ‌تر نبوده و نیست و این موضوع را حتی خدای مهربان در قرآن کریم بیان کرده است ؛ وَ قَضی رَبُّک اَلاّ تَعْبُدُوا اِلاّ اِیاهُ وَ بِالْوالِدَینِ اِحْساناً

شخصی از امام صادق ـ علیه السّلام ـ می ‌پرسد بهترین اعمال چیست؟ حضرت می‌ فرمایند: «نماز در وقت، نیکی با پدر و مادر و جهاد در راه خدا» [محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، ج ۷۴، باب ۲، حوادث ۹۹٫]

این نکته شایان ذکر است که احسان و نیکی به والدین انجام یکی سری از وظایف در قبال آن ها اختصاص به زمان حیات آنها ندارد، بلکه اگر وفات نمودند نیز جای احسان باقی است و انسان نسبت به آنها بی‌ تکلیف و مسئولیت نیست. 

در روایتی داریم که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: پدر یا مادر فردی از دنیا می ‌رود، در حالی ‌که این فرزند عاق والدین بوده و حقوق آنان را به‌ جا نیاورده است؛ اما بعد از مرگ آنان پیوسته به آنان دعا کرده، استغفار می‌ کند. (برای آنان اعمال نیک انجام می‌دهد) خدای متعال چنین فرزند تلاشگر را در ردیف ابرار قرار می ‌دهد.[ کنز العمال، ج‏16، ص‏478]

در ادامه به یک سری از این وظایف که در روایات و احکام اسلامی به عنوان حق واجب و یک سری دیگر به عنوان مستحبات مؤکد آمده می پردازیم:

- انجام تکالیف پدر که در حال حیات خود به عللی ترک نموده است، بر پسر بزرگ ‌تر واجب است.[ در این خصوص مراجعه شود به توضیح‌المسائل مراجع عظام تقلید، احکام نماز و روزه قضا.]

-  همچنین بر فرزندان دیگر و نیز قضای اعمال واجب مادر در صورتی که به انجام آن وصیت کرده باشد. 

- اگر پدر و مادر به دیگران بدهکار است، انسان وظیفه دارد که بدهی و دین آنها را ادا نماید. در روایتی از امام صادق ـ علیه السّلام ـ در این زمینه آمده است: و یقضی عنهما الدین [محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، ج ۷۴، باب ۲، حدیث ۹۶٫]

- یک سری از اعمال نیز مستحبات است که انجام آن ها در حق پدر و مادری که دستشان از دنیا کوتاه است ، تأکید شده چنانچه امام صادق ـ علیه السّلام ـ می‌فرمایند: «چه چیز مانع می‌شود که شما نسبت به پدر و مادر نیکی کنید. زنده باشند یا مرده، در صورت مرگ آنها فرد می‌ تواند از جانب آنها نماز بخواند، صدقه دهد، حج گذارد و روزه بگیرد. [محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، ج ۷۴، باب ۲، ح۷٫] 

کلام آخر

خیراتی که برای پدر و مادر نثار می شود، نماز و روزه و اطعامی که صورت می گیرد، این ها علاوه بر اینکه برای پدر و مادر اثرات فراوانی دارد برای خود فرزند هم برکت دارد . [به نقل از بیانات دکتر محسن میرباقری، مفسر قرآن در برنامه عطر عاشقی]

در روایتی امام صادق (علیه السلام) به نقل از امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) می‌ فرماید: «به زیارت قبور رفتگانتان بروید؛ زیرا آنان از زیارت شما خوشحال می ‌شوند. انسان باید بعد از آن‌ که بر سر قبر پدر و مادر خود برایشان دعا کرد حاجت خود را [از خدا] بخواهد.» [کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج 3، ص 230]

چگونه در کنار همسرمان رشد کنیم؟

رابطه ، آینه ای است که وجوهی از ما را به خودمان نشان می دهد. یکی از عمیق ترین و اثرگذارترین روابط ما با همسر یا شریک عاطفی مان است. حال چگونه می توانیم از این رابطه در جهت رشد و بزرگ شدن خود بهره ببریم؟

۲. مشاجره خوب است. علی رغم عقیده بسیاری از افراد که فکر می کنند مشاجره علامت نگران کننده ای در ارتباط است، تحقیقات زیادی نشان می دهند زوج هایی که با هم مشاجره می کنند روابط سالم تری دارند. در واقع مشاجره کردن

 یکی از عوامل سازنده روابط سالم است. البته این بدین معنا نیست که به هر شکلی و بدون توجه انجامش دهید. مشاجره کردن هم قواعدی دارد و لازم است در عین حفظ احترام و هوشیاری نسبت به رابطه تان مشاجره کنید.

۳. وقتی لازم است عذرخواهی کنید ، البته با تمام وجود. زمانی که دعوا به جای باریکی کشیده می شود، آن موقعیت را ترک کنید. بعد وقتی توانستید به سهم خودتان در این دعوا پی ببرید، برگردید و بابت آن معذرت بخواهید. بدون اینکه هیچ انتظاری در قبال آن داشته باشید. این پاسخ بی قید و شرط در زمان مشکلات، باعث می شود ارزش رابطه شما برای هردویتان بیشتر شده و رابطه محکم تر از قبل شود.

 ۴. برای صحبت کردن درباره رابطه تان وقت بگذارید. زمان هایی را مشخص کنید تا به یکدیگر فرصتی برای صحبت کردن درباره رابطه تان بدهید، بدون قضاوت یا خصومت. و منظور من از صحبت کردن درباره رابطه، این است که درباره رابطه تان مثل یک موجود زنده، یک نفر سوم، صحبت کنید. آیا در رابطه ما به اندازه کافی عشق، صحبت کردن و .. وجود دارد؟ آیا مواردی حل نشده داریم؟

۵. به خودتان یادآوری کنید که چرا در ابتدا به هم علاقه مند شدید. به عکس های قدیمی نگاه کنید، خاطرات گذشته را مرور کنید، اولین مورادی که باعث علاقه شما به هم شدند را به یاد بیاورید. آنچه ما امروز هستیم به تنهایی شکل نگرفته، بلکه مجموعه ای از رویدادهای گذشته وجود ما را با همسرمان در هم تنیده است. از همه این موارد برای رشد و تثبیت بیشتر رابطه تان استفاده کنید.

۶. ماجراجویی های کوچک با هم داشته باشید. زندگی های ما گاهی اوقات انقدر شلوغ و آشفته می شود که لذت های کوچک را فراموش می کنیم. با هم به پیاده روی، خرید، به یک کافه، یا هر جای دیگری که می توانید بروید. زمانی که دغدغه های زندگی ما را خسته کرده است، این لذت های کوچک به ما انرژی دوباره می دهند.

۷. زمان هایی را متمرکز بر شریک عاطفی تان اختصاص دهید. او را ماساژ دهید، به او و درددل هایش گوش دهید، با او در انجام کاری که خودش به تنهایی می تواند انجام دهد همراه شوید، برایش نامه عاشقانه بنویسید. برای او دعا کنید. این تمرکز باعث تقویت رابطه شما می شود.

۸. زمان هایی را به تنها بودن خود و همسرتان اختصاص دهید. همه ما برای رشد به فضای خلوت نیاز داریم. رابطه ای

 که هر لحظه آن بخواهد دو نفره بگذرد خفه کننده می شود. یک رابطه قدرتمند رابطه ای است که در آن فاصله ها حفظ می شود.

۹. میزان رشدتان را اندازه بگیرید. برای رابطه تان هدف تعیین کنید و این اهداف را پیگیرانه در نظر داشته باشید. رشد یک رابطه مثل هر چیز با ارزش دیگری است و به برنامه، تلاش و بازبینی نیاز دارد.

۱۰. یک رابطه سالم تیمی متشکل از دو نفر است که با هم همکاری می کنند. رابطه حاصل تلاش دو نفر در کنار هم است که آن را می سازند. در یک رابطه، در عین اینکه شما یک تیم را می سازید، فردیت تان را نیز دارید. برای اینکه رابطه شما رشد کند، خود شما نیز باید به عنوان فرد رشد کنید و خود را فراموش نکنید. این اغلب برای مادرها دشوار است از آنجاییکه آنها بیش از همسرشان درگیر مسائل فرزندانشان هستند و به احتمال بیشتری خودشان را فراموش می کنند. سعی کنید به آنها این مورد را گوشزد کنید.

رابطه نیاز به تلاش مستمر دارد، اما اگر خودتان را متعهد به رشد کنید، می توانید از آن لذت زیادی ببرید.

منبع : سایت ویدا فلاح / روانشناس

تحقیقات نشان می‌دهد درصد فروش کتب الکترونیکی کاهش یافته است و آثار کاغذی محبوبیت خود را بازیافته‌اند.

اتحادیه ناشران «بریتانیا» اعلام کرد فروش آثار الکترونیکی 17 درصد کاهش و فروش آثار کاغذی 8 درصد افزایش یافته است. در طول سالیان گذشته رسانه‌ها برای دست‌یابی به آمار دقیق فروش به اتحادیه ناشران، گروه خرده‌فروشان، و داده‌های گروه تحقیقاتی «نیلسن» تکیه می‌کردند اما این مقیاس در طول سالیان گذشته دچار تغییر شده است و به وبسایت‌های دیگری چون «آمازون» نیز استناد می‌شود.

سایت «کیندل آمازون» در سال 2007 ایجاد شد. «بارنز و نوبل» در اکتبر 2009 وبسایت آثار الکترونیکی خود را به راه انداخت. نرم‌افزار آیپد «اَپل» نیز نرم‌افزار غیراختصاصی برای خواندن کتب الکترونیکی به دنیا معرفی کرد. فروش آثار الکترونیکی آمریکا بین سال 2008 تا  2010 حدود 1260درصد افزایش یافت. اوایل سال 2011 بود که «گارتنر»، گروه مشاوران «ایالات متحده» اعلام کرد تعداد خوانندگان الکترونیک سالیانه در جهان حدود 70 درصد افزایش خواهد یافت.

ژانویه سال 2011 بود که آمازون اعلام کرد برای اولین بار در طول تأسیس وبسایت فروش آثار الکترونیکی از آثار کاغذی پیشی گرفته است. آمار «نیلسون» نشان می‌داد فروش آثار الکترونکی «ایالات متحده» از 69 میلیون دلار در سال 2010 به 165 میلیون دلار در سال 2011 رسید و حدود 139 درصد افزایش داشته است. این آمار در سال 2012 حدود 30 درصد و در سال 2013 حدود 13 درصد افزایش یافت.

البته این آمار فقط کتبی را که دارای ISBN است ثبت کرد. در صورتی که بسیاری از آثار الکترونیک ISBN ندارند. با این وجود فروش آثار الکترونیکی سیر صعودی را طی کرده بود اما هر سال این درصد بیشتر از قبل کاهش یافت.

با افزایش اندازه صفحه تلفن‌های هوشمند سال 2014 و 2015 تغییر بزرگ دیگری نیز در این صنعت ایجاد کرد. بنا بر تحقیقات «نیلسن» با افزایش اهمیت تلفن‌های هوشمند درصد افرادی که از روی تبلت یا تلفن خود کتاب می‌خوانند از 24 درصد به 54 درصد افزایش یافت.

این موضوع نشان می‌دهد بسیاری از خوانندگان جذب تلفن همراه جدید خود هستند، نه آثار الکترونیکی. اتحادیه ناشران در «بریتانیا» گزارش داد فروش آثار دیجیتال در سال 2015 کمی کاهش و فروش آثار چاپی افزایش یافته است. آنان در بیانیه خود اعلام کردند: «خوانندگان از در دست گرفتن کتاب، که ممکن است به صورت دیجیتال ترجمه خوبی نداشته باشد، لذت بیشتری می‌برند.» البته از یاد نبریم دلیل پیشرفت فروش آثار چاپی در سال 2015 محبوبیت کتب رنگ‌آمیزی برای بزرگ‌سالان بود. چاپ این آثار نیز فقط به شکل چاپی میسر است و در حالت الکترونیک کاربرد خود را از دست خواهند داد.

در هر صورت جدال کتب الکترونیکی و چاپی همچنان ادامه دارد. فاصله و برتری کتب الکترونیکی کمی کاهش یافته است. در این صورت باید منتظر ماند و دید این رقابت نزدیک به نفع کدام یک به پایان خواهد رسید و شرایط در 20 ساله آینده چطور خواهد بود.

20 توصیه آیت‎الله سیستانی‌ برای‌ مبارزه با داعش

بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله رب العالمین والصلاة والسلام علی خیر خلقه محمد وآله الطیبین الطاهرین.

رزمندگان عزیزی که خداوند عزّ وجل آنان را برای حضور در میدان‌های جهاد و جبهه‌های جنگ با تجاوزگران توفیق عنایت فرموده بدانند:

۱. خداوند متعال ـ همان‌گونه که بر مسأله جهاد تأکید و ترغیب نموده و مؤمنان را به این مهم فراخوانده و آن را از ستون‌های دین قرار داده و مجاهدان را بر خانه‌نشینان برتری داده ـ به همان شکل برای جهاد حدود و آدابی مطابق حکمت و فطرت قرار داده، که بر مجاهدان دانستن و رعایت نمودن این حدود و آداب لازم است، پس هر کس این حدود را به شایستگی رعایت کند، خود را لایق دریافت فضل و برکات الهی خواهد نمود و آن‌کس که در رعایت این آداب کوتاهی نماید، از اجر و پاداش او کاسته خواهد شد و به آرزوی خویش نخواهد رسید.
۲. جهاد آدابی عمومی دارد که باید حتی در جنگ با غیرمسلمانان رعایت گردد، پیامبر اکرم (صلی‌الله علیه و آله) نیز پیش از فرستادن یاران خویش به جنگ این آداب را به آن‌ها توصیه می‌نمودند، و از حضرت امام صادق (علیه‌السلام) در حدیث صحیح آمده است: "کان رسول الله (صلّی الله علیه وآله) إذا أراد أن یبعث بسریّة دعاهم فأجلسهم بین یدیه ثم یقول سیروا باسم الله وبالله وفی سبیل الله وعلی ملّة رسول الله (صلّی الله علیه وآله): لا تغلوا، ولا تمثّلوا، ولا تغدروا، ولا تقتلوا شیخاً فانیاً ولا صبیّاً ولا امرأة، ولا تقطعوا شجراً إلاّ أن تضطرّوا إلیها".
"هرگاه رسول خدا گروهی را برای نبرد می‌فرستادند، آنان را نزد خود می‌نشاندند و می‌فرمودند: بانام خدا و استعانت از او و برای او و بر سنّت پیامبرش حرکت کنید ، کسی را به غل و زنجیر نکشید، مُثله نکنید، درنبرد مکر و فریب به کار نبندید، پیران فرتوت و کودکان و زنان را نکُشید ، و درختان را قطع نکنید مگر که ناچار شوید".
۳. همان‌طور که در جنگ با باغیان و مسلمانان محارب و مانند آن‌ها اخلاق و آدابی از حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در موارد مشابه به دست ما رسیده که ایشان در سیره خود این آداب را رعایت نموده و در سخنان و خطبه‌های خویش یاران خود را به آن توصیه می‌فرمودند، و تمام امت اسلام نیز بر رعایت این آداب اجماع داشته و این امور را حجت میان خود و خداوند قرار داده‌اند، پس بر شما لازم است که این آداب را مراعات نموده و رهرو حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) باشید، ایشان دریکی از سخنان خود ضمن تأکید بر توصیه‌های پیامبر اکرم (صلی‌الله علیه وآله) ـ در حدیث ثقلین و حدیث غدیر و غیر این دو ـ می‌فرمایند: "انظروا أهل بیت نبیّکم فالزموا سمتهم واتبعوا أثرهم، فلن یخرجوکم من هدی ولن یعیدوکم فی ردی، فإن لَبدُوا فالبدُوا، وإن نهضوا فانهضوا، ولا تسبقوهم فتضلوا، ولا تتأخروا عنهم فتهلکوا".
"ای مردم به اهل بیت پیامبرتان بنگرید، از آن‌سو که گام برمی‌دارند بروید، قدم جای قدمشان بگذارید، آن‌ها شمارا هرگز از راه هدایت بیرون نمی‌برند، و به پستی و هلاکت باز‌نمی‌گردانند، اگر سکوت کردند سکوت کنید، و اگر قیام کردند قیام کنید، از آن‌ها پیشی نگیرید که گمراه می‌شوید، و از آنان عقب نمانید که هلاک می‌شوید".
۴. شمارا به خدا شمارا به خدا در جان انسان‌ها، در هیچ شرایطی کسی را که خداوند کشتن او را جایز نمی‌داند به قتل نرسانید که از بزرگ‌ترین گناهان کشتن انسان‌های بی‌گناه است و از بزرگ‌ترین حسنات حفظ جان آن‌ها است، همان‌گونه که خداوند متعال نیز در کتاب خود بر آن تأکید نموده است، همانا کشتن انسان‌های بی‌گناه آثار خطرناکی در زندگی دنیا و پس‌ازآن خواهد داشت، و در سیره حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) آمده است که ایشان در جنگ‌هایشان در مورد این امر بسیار احتیاط می‌نمودند، و در عهدنامه خویش به مالک اشتر - که جایگاه او نزد آن حضرت آشکار است - فرمودند: "إیّاک والدماء وسفکها بغیر حلّها فإنّه لیس شیء ادعی لنقمة واعظم لتبعة ولا أحری بزوال نعمة وانقطاع مدّة من سفک الدماء بغیر حقّها والله سبحانه مبتدأ بالحکم بین العباد فیما تسافکوا من الدماء یوم القیامة، فلا تقویّن سلطانک بسفک دم حرام، فإنّ ذلک مما یضعفه ویوهنه، بل یزیله وینقله ولا عذر لک عند الله ولا عندی فی قتل العمد لأنّ فیه قود البدن".
"از خونریزی بپرهیز، و از خون ناحق پروا کن، که هیچ‌چیز همانند خون ناحق کیفر الهی را نزدیک و مجازات را بزرگ نمی‌کند و نابودی نعمت‌ها را سرعت نمی‌بخشد و زوال حکومت را نزدیک نمی‌گرداند و در روز قیامت خدای سبحان قبل از رسیدگی به اعمال بندگان نسبت به خون‌های ناحق ریخته شده داوری خواهد کرد، پس با ریختن خونی حرام حکومت خود را تقویت مکن، زیرا خون ناحق پایه‌های حکومت را سست و پست می‌کند، بلکه بنیاد آن را زایل و به دیگری منتقل می‌سازد، و تو در پیشگاه خداوند و در نزد من عذری در خون ناحق نخواهی داشت چراکه کیفر آن قصاص است و از آن گریزی نیست".
لذا بر شما (رزمندگان عزیز) است که جانب احتیاط بر جان افراد بی‌گناه را رعایت نموده، و در صورت مواجهه با موارد مشکوکی که بیم قرار گرفتن در کمین دشمن با احتمال وجود افراد بی‌گناه که نیت جنگ ندارند می‌رود، هشدار زبانی یا تیراندازی اخطاری را بر شلیک مستقیم مقدم نمایید.
۵. شمارا به خدا شمارا به خدا در حفظ حرمت‌های مردمی که با شما نمی‌جنگند، به‌ویژه در مورد پیران و کودکان و زنان سعی نمایید، هرچند آنان از بستگان دشمن شما باشند، همانا حرمت‌های کسانی که با شما می‌جنگند بر شما حلال نیست مگر اموالی که به همراه دارند.
و سیره حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) بر این بود که باوجود اصرار برخی همراهان خود ـ به‌ویژه بعضی از خوارج ـ از تعرض به خانه‌ها و منازل و زنان و بستگان دشمنان خود نهی می‌نمودند و می‌فرمودند: "حارَبنا الرجال فحاربناهم، فأمّا النساء والذراری فلا سبیل لنا علیهم لأنهن مسلمات وفی دار هجرة، فلیس لکم علیهن سبیل، فأمّا ما أجلبوا علیکم واستعانوا به علی حربکم وضمّه عسکرهم وحواه فهو لکم، وما کان فی دورهم فهو میراث علی فرائض الله تعالی لذراریهم، ولیس لکم علیهنّ ولا علی الذراری من سبیل".
"مردان با ما جنگیدند و ما با آن‌ها جنگیدیم، اما به زنان و کودکان نمی‌توان تعرض کرد، چون آن‌ها مسلمان و در دار هجرت هستند، و ما نمی‌توانیم متعرض آن‌ها شویم، اما تمام آنچه از اموال و ابزارها که برای جنگ با شما از آن استفاده کرده و کمک جسته‌اند و متعلق به لشکر است از آن شما است، و آنچه در خانه‌های آن‌ها است میراث خانواده آن‌هاست، و شما در این اموال موجود در خانه‌ها و زنان و کودکان حقی ندارید".
۶. شمارا به خدا شمارا به خدا مراقب باشید تا برای مباح شمردن حرمت‌ها و انتقام‌گیری به دین مردم تهمت نزنید، همان‌گونه که خوارج در صدر اسلام عمل کردند و در روزگار ما نیز گروهی که از تفقه در دین به دور هستند براثر سلایق و هوای نفس خویش از آنان پیروی نموده و اعمال خود را با برداشت نادرست از بعضی احادیث توجیه کردند، پس مسلمانان را به مشکلات بزرگی گرفتار ساختند.
بدانید که هرکس شهادتین را بگوید مسلمان است و خون و مال او محترم است گرچه در برخی مسائل گمراه و مرتکب بدعت‌هایی باشد، چراکه هر گمراهی موجب کفر نمی‌شود، و هر بدعتی موجب خارج شدن صاحب آن از جرگه مسلمانان نمی‌گردد، و چه‌بسا انسانی به خاطر فسادی که مرتکب شده یا قصاصی که در حقش ثابت‌شده درحالی‌که مسلمان است نیز سزاوار قتل باشد.
خداوند متعال خطاب به مجاهدان می‌فرماید: (یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا إِذَا ضَرَبْتُمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَتَبَیَّنُوا وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَی إِلَیْکُمُ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا).
(ای کسانی که ایمان آورده‌اید هنگامی‌که درراه خدا گام می‌زنید (و به سفری برای جهاد می‌روید) تحقیق کنید، و به خاطر اینکه سرمایه ناپایدار دنیا را به دست آورید، به کسی که اظهار صلح و اسلام می‌کند نگویید: مؤمن نیستی).
و روایات فراوانی از حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) واردشده که ایشان از تکفیر عموم دشمنان جنگی خود نهی می‌نمودند ـ درحالی‌که خوارج موجود در لشکر ایشان مایل به این کار بودند ـ بلکه می‌فرمودند: این‌ها افرادی هستند که گرفتار شبهه شده‌اند اگرچه این امر نمی‌تواند رفتار ناپسند آنان را توجیه کند، در روایت معتبر از امام صادق از پدر بزرگوارشان (علیهما السلام) آمده است: (أنّ علیاً (علیه السلام) لم یکن ینسب أحداً من أهل حربه إلی الشرک ولا إلی النفاق ولکن یقول: هم اخواننا بغوا علینا)، (وکان یقول لأهل حربه: إنا لم نقاتلهم علی التکفیر لهم ولم نقاتلهم علی التکفیر لنا).
"همانا امام علی (علیه‌السلام) به هیچ‌یک از کسانی که با او می‌جنگیدند نسبت شرک و نفاق نمی‌داد بلکه می‌گفت: آنان برادران ما هستند که علیه ما دست به نافرمانی و سرکشی زده‌اند، و به لشکریان خود می‌فرمود: ما با آن‌ها به خاطر اینکه آن‌ها را کافر می‌دانیم یا اینکه آن‌ها ما را کافر می‌دانند نمی‌جنگیم".
۷. از تعرض به غیرمسلمانان با هر دین و مذهبی بپرهیزید که آن‌ها در پناه وامان مسلمانان هستند، و هرکس به حرمت آن‌ها تعرض کند خیانت‌کار است، و خیانت به‌حکم فطرت و دین خداوند سبحان زشت‌ترین افعال است ، خدای عزوجل در مورد غیرمسلمانان می‌فرماید: (لَا یَنْهَاکُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِینَ لَمْ یُقَاتِلُوکُمْ فِی الدِّینِ وَلَمْ یُخْرِجُوکُمْ مِنْ دِیَارِکُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَیْهِمْ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ).
(خدا شمارا از نیکی کردن و رعایت عدالت نسبت به کسانی که درراه دین با شما پیکار نکردند و از خانه و دیارتان بیرون نراندند نهی نمی‌کند، همانا خداوند عدالت‌پیشگان را دوست دارد). بلکه شایسته نیست که یک مسلمان اجازه دهد به حرمت‌های غیرمسلمانانی که در پناه مسلمانان هستند تعرضی شود، و بر او است که بر آن‌ها همانند خانواده خویش غیور باشد.
و در سیره حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) آمده است هنگامی‌که معاویه بن ابی سفیان فرستاده خود (سفیان بن عوف از بنی غامد) را برای حمله و ترساندن مردم به اطراف عراق فرستاد و او به مسلمانان و غیرمسلمانان اهل انبار تعرض کرد، حضرت از این کار او بسیار اندوهگین شدند، و دریکی از خطبه‌های خود فرمودند: "وهذا أخو غامد قد وردت خیله الانبار وقد قتل حسان بن حسان البکری وأزال خیلکم عن مسالحها، ولقد بلغنی أنّ الرجل منهم کان یدخل علی المرأة المسلمة والأخری المعاهدة فینتزع حجلها وقـُلَبها وقلائدها ورعاثها، ما تمتنع منه إلاّ بالاسترجاع والاسترحام، ثم انصرفوا وافرین، ما نال رجلاً منهم کلم، ولا أریق لهم دم، فلو أنّ امرأً مسلماً مات من بعد هذا أسفاً ما کان به ملوماً، بل کان به عندی جدیراً".
"اینک لشکر فرمانده‌ی معاویه (مرد غامدی) وارد شهر انبارشده و «حسّان بن حسّان بکری» را کشته و سربازان شمارا از مواضع مرزی بیرون رانده است، و به من خبر رسیده که سربازان آن‌ها (شامیان) به خانه زن مسلمان و زن غیرمسلمان که در پناه اسلام بوده وارد می‌شدند، و خلخال و دستبند و گردن بند و گوشواره‌هایشان را به غارت می‌بردند، درحالی‌که آنان هیچ وسیله‌ای برای دفاع، جز گریه و التماس کردن نداشتند، سپس سربازان (شامیان) با غنیمت فراوان خارج شدند بدون این‌که کسی در مقابل آن‌ها کلمه‌ای بگوید، و یا قطره خونی از آنان ریخته شود، اگر برای این حادثه مسلمانی از روی تأسّف بمیرد ملامت نخواهد شد، و ازنظر من سزاوار است".
۸. شمارا به خدا شمارا به خدا در رعایت اموال مردم، به‌درستی که گرفتن مال مسلمانی بر مسلمان دیگر جایز نیست مگر اینکه از جان‌ودل راضی باشد، پس هرکس از راه غصب مال مسلمانی را به دست بیاورد به‌راستی قطعه‌ای از آتش را از آن خود نموده است.
خداوند سبحان می‌فرماید: (إِنَّ الَّذِینَ یَأْکُلُونَ أَمْوَالَ الْیَتَامَی ظُلْمًا إِنَّمَا یَأْکُلُونَ فِی بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَیَصْلَوْنَ سَعِیرًا).
(کسانی که اموال یتیمان را به ظلم و ستم می‌خورند، (در حقیقت) تنها آتش می‌خورند، و به‌زودی در شعله‌های آتش (دوزخ) می‌سوزند).
و در حدیثی از پیامبر اکرم (صلی‌الله علیه و آله) آمده است: "من اقتطع مال مؤمن غصباً بغیر حقه لم یزل الله معرضاً عنه ماقتاً لأعماله التی یعملها من البرّ والخیر لا یثبتها فی حسناته حتی یتوب ویردّ المال الذی أخذه إلی صاحبه".
"کسی که مال مؤمنی را به‌ناحق غصب کند، خداوند پیوسته از او روی گردانده و کارهای نیکی که انجام می‌دهد را در نامه اعمال نیک او ثبت نمی‌کند تا زمانی که توبه کند و مالی را که به‌ناحق گرفته است به صاحب آن بازگرداند".
و در سیره حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) آمده است که ایشان از حلال شمردن اموال دشمنان خود در جنگ نهی نمودند به‌جز اموالی که همراهشان بوده و آنچه در اردوگاه جنگی آن‌ها به دست می‌آمد، و هر کس از مردم دلیل می‌آورد مالی که در لشکر بوده مال شخصی اوست آن مال به او بازگردانده می‌شد.
در نقلی از مروان بن حکم آمده که گفت: "لمّا هَزَمنا علیٌ بالبصرة ردّ علی الناس أموالهم من أقام بیّنة أعطاه ومن لم یقم بنیّة أحلفه".
"هنگامی‌که علی ما را در بصره شکست داد اموال مردم را به آن‌ها بازگرداند، هر کس دلیل شرعی می‌آورد به او پس می‌داد و هر کس دلیل نمی‌آورد او را قسم می‌داد."
۹. شمارا به خدا شمارا به خدا در تمامی حرمت‌ها، از کوچک‌ترین تعرض و هتک حرمت با زبان یا دست بر حذر باشید، و از مؤاخذه کسی به گناه شخص دیگری بپرهیزید، که خداوند سبحان می‌فرماید: (ولَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَی)، (هیچ گناهکاری بار گناه دیگری را بر دوش نمی‌کشد).
 پس بر اساس بدبینی پیش نروید و آن را نزد خود به یقین تشبیه نکنید، به‌درستی که قاطعیت به آن است که مرد در امور احتیاط کند، همانا که بدبینی؛ تجاوز به دیگران بدون دلیل است.
 و مراقب باشید بغض شما نسبت به کسانی که از آن‌ها تنفر دارید موجب هتک حرمت آن‌ها نشود که خدای سبحان می‌فرماید: (لَا یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآَنُ قَوْمٍ عَلَی أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَی)، (دشمنی با جمعیتی، شما را به گناه و ترک عدالت نکشاند، عدالت کنید که به پرهیزگاری نزدیک‌تر است).
و از حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) نیز واردشده است که ایشان دریکی از خطبه‌های خود در جنگ صفین در برخی توصیه‌های خود فرمودند: "ولا تمثّلوا بقتیل، وإذا وصلتم إلی رحال القوم فلا تهتکوا ستراً ولا تدخلوا داراً، ولا تأخذوا شیئاً من أموالهم إلاّ ما وجدتم فی عسکرهم، ولا تهیجوا امرأة بأذیً وان شتمن أعراضکم وسببن أمراءکم وصلحاءکم ".
"کشته‌ای را مثله (قطعه‌قطعه) نکنید، و وقتی به خیمه‌های آن‌ها رسیدید پرده‌ای را ندرید، و به خانه‌ای وارد نشوید، و جز اموالی که در اردوگاه به غنیمت گرفته‌اید چیزی از اموال آنان نبرید، و زنی را با آزار دادن نرنجانید، حتی اگر به ناموس شما دشنام دهند و یا فرماندهان و بزرگان شما را سب کنند".
و روایت‌شده است که حضرت بعد از جنگ جمل به خانه‌ای بزرگ رسیدند و در زدند، هنگامی‌که در باز شد با زنانی مواجه شدند که در حیات خانه گریان بودند و چون امام را دیدند هم‌صدا فریاد زدند و گفتند: این قاتل عزیزان ما است، اما حضرت چیزی نفرمودند، و سپس درحالی‌که به اتاق‌های خانه (که جمعی از سران دشمن حاضر در جنگ مانند مروان بن حکم و عبدالله بن زبیر در آن مخفی بودند) اشاره می‌نمودند به همراهان خود فرمودند: "لو قتلت الأحبة لقتلت من فی هذه الحجرة".
"اگر می‌خواستم عزیزان شما را بکشم افراد موجود در این اتاق را می‌کشتم".
همچنین روایت‌شده که حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در روزهای جنگ صفین گروهی از اصحاب خود مانند حجر بن عدی و عمرو بن الحمق را مشاهده نمودند که اهل شام را دشنام می‌دادند، پس حضرت فرمودند: "انی أکره لکم ان تکونوا سبّابین، ولکنّکم لو وصفتم أعمالهم وذکرتم حالهم، کان أصوب فی القول وأبلغ فی العذر، وقلتم مکان سبّکم إیّاهم: اللهم احقن دماءنا ودمائهم، وأصلح ذات بیننا وبینهم، واهدهم من ضلالتهم، حتّی یعرف الحقّ من جهله ویرعوی عن الغی والعدوان من لهج به".
" من خوش ندارم که شما دشنام‌دهنده باشید، اما اگر کردارشان را توصیف، و حالات آنان را بیان می‌کردید به سخن راست نزدیک‌تر، و عذرپذیرتر بود، خوب بود بجای دشنام دادن آنان می‌گفتید: خدایا خون ما و آن‌ها را حفظ کن، و بین ما و آنان اصلاح فرما، و آنان را از گمراهی به راه راست هدایت کن، تا آنان که جاهل‌اند حق را بشناسند، و آنان که با حق می‌ستیزند پشیمان شده به‌حق بازگردند".
پس اصحاب فرمودند ای امیر مؤمنان وعظ شما را قبول می‌کنیم و به ادب شما پایبند می‌شویم.
۱۰. مراقب باشید قومی را تا زمانی که با شما جنگ ندارند از حقوقشان محروم نکنید حتی اگر بغض شما را داشته باشند، همانا که در سیره حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) آمده که ایشان در این مسأله با مخالفان خود مانند سایر مسلمانان رفتار می‌نمودند البته تا زمانی که وارد جنگ نشوند، و هیچ‌گاه جنگ با آنان را آغاز نمی‌کردند مگر اینکه خودشان آغازکننده تجاوز باشند، ویکی از آن موارد زمانی است که حضرت در کوفه خطبه می‌خوانند پس گروهی از خوارج برخاستند و عبارت:"لا حکم إلا لله" (حکمی جز از آن خدا نیست) را بسیار تکرار کردند پس حضرت فرمودند: "کلمة حقّ یراد بها باطل، لکم عندنا ثلاث خصال: لا نمنعکم مساجد الله ان تصلّوا فیها، ولا نمنعکم الفیء ما کانت ایدیکم مع أیدینا، ولا نبدأکم بحربٍ حتی تبدؤونا به". "سخن حقی است که از آن استفاده باطل می‌شود، شما نزد ما سه ویژگی دارید: مانع ورود شما به مساجد برای نماز نمی‌شویم، تا زمانی که همراه ما هستید شما را از خراج محروم نمی‌کنیم، و جنگ با شما را آغاز نمی‌کنیم مگر اینکه شما آغاز کنید".
۱۱. بدانید که بیشتر دشمنان شما در جنگ دچار شبهه شده و فریب دیگران را خورده‌اند، پس‌کاری نکنید که شبهات دشمنان در اذهان مردم تقویت‌شده و مردم به آن‌ها ملحق شوند که این کار یاری‌رساندن به گمراه‌کنندگان است، بلکه شبهه را با رفتار نیک و نصیحت و رعایت عدالت و گذشت به‌جا و پرهیز از ظلم و ستم و تجاوز دفع کنید، به‌درستی که هر کس شبهه‌ای را از ذهن شخصی دفع کند گویی او را زنده کرده، و هرکس بدون عذر شرعی شبهه‌ای در ذهن کسی بیندازد گویی او را به قتل رسانده است.
سیره ائمه اهل بیت (علیهم‌السلام) نیز همواره این‌گونه بوده است که به رفع شبهات دشمنان جنگی خویش حتی با ناامیدی از قبول آنان توجه فراوان داشته‌اند تا در پیشگاه خداوند معذور باشند، و امت را بدین نحو تربیت نموده، و عواقب امور را در نظر گرفته، و کینه‌ی مردم به‌ویژه در نسل‌های بعدی را دفع کنند.
در بخشی از حدیثی از حضرت امام صادق (علیه‌السلام) آمده است که فرمودند: "أنّ الامام علیّاً (علیه السلام) فی یوم البصرة لما صلا الخیول قال لأصحابه: لا تعجلوا علی القوم حتّی أعذر فیما بینی وبین الله وبینهم، فقام الیهم، فقال: یا أهل البصرة هل تجدون علیّ جورة فی الحکم؟ قالوا: لا، قال: فحیفاً فی قسم؟ قالوا: لا. قال: فرغبة فی دنیا أصبتها لی ولأهل بیتی دونکم فنقمتم علیّ فنکثتم بیعتی؟ قالوا: لا، قال فاقمت فیکم الحدود وعطّلتها عن غیرکم؟ قالوا: لا ".
"حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در روز بصره (جنگ جمل) هنگامی‌که لشکریان را آماده نبرد کردند فرمودند: (در جنگ با این قوم عجله نکنید تا بین خود و خدا و آن‌ها اتمام‌حجت کنم، سپس حضرت برخاستند و فرمودند: ای اهل بصره آیا تاکنون در حکم‌های من کمترین ظلمی دیده‌اید؟ گفتند: خیر، حضرت فرمود: آیا در قسمت کردن ظلمی کرده‌ام؟ گفتند: خیر، حضرت فرمود: آیا تاکنون از روی دنیاپرستی، خود و خاندان خود را بر شما مقدم داشته‌ام که این‌گونه بر من کینه ورزیدید و بیعتم را شکستید؟ گفتند: خیر، حضرت فرمود: آیا حدود خدا را فقط در میان شما اجرا کرده‌ام و در میان دیگران تعطیل کرده‌ام؟ گفتند: خیر).
و همین روش را حضرت امام حسین (علیه‌السلام) در واقعه کربلا پیروی نمودند، آن حضرت نسبت به روشنگری و برطرف کردن شبهات توجه ویژه‌ای داشتند تا آن‌کس که هدایت می‌یابد از روی دلیل روشن باشد و آن‌کس که گمراه شود از روی اتمام‌حجت باشد.
 بلکه جنگیدن با قومی از مسلمانان ـ از هر گروهی که بودند ـ بدون اتمام‌حجت و برطرف کردن شبهه ظلم و استبداد به‌قدر ممکن از ذهن آن‌ها جایز نیست، همان‌طور که آیات و روایات بر آن تأکیددارند.
۱۲. کسی گمان نکند که ظلم نمودن راه و چاره مشکلاتی است که با عدالت حل نمی‌شود؛ چراکه این تفکر ناشی از نگاه سطحی به بعضی رویدادها بدون توجه به عواقب و نتایج آن‌ها در آینده‌ دور یا متوسط است، و همچنین نتیجه بی‌اطلاعی نسبت به سنت‌های زندگی و تاریخ پیشینیان می‌باشد، همانا که ملاحظه این امور این هشدار را می‌دهد که ظلم موجب تحریک احساسات منفی و کینه‌ورزی شده و موجبات فروپاشی اجتماع را فراهم می‌سازد.
 در حدیث شریف آمده است: "أنّ من ضاق به العدل فإنّ الظلم به أضیق".
"هر کس عدالت بر او تنگ آید، ظلم بر وی تنگ‌تر خواهد بود".
و در اتفاقات تاریخ معاصر نیز عبرت‌های زیادی برای اهل تأمل وجود دارد، چراکه برخی حاکمان برای تثبیت پایه‌های حکومت خود به ظلم و ستم روی آوردند، و به صدها هزار انسان ستم روا داشتند، تا آنکه خداوند سبحان تقدیر خود را از جایی که توقع نداشتند بر آن‌ها نازل کرد گویا که ملک خویش را به دست خود ویران ساختند.
۱۳. اگرچه تأنّی، خویشتن‌داری، و اتمام‌حجت ـ جهت رعایت موازین شرعی و ارزش‌های والای انسانی ـ احیاناً موجب خسارت زودگذر می‌شود ولی برکت بیشتر، و عاقبت بهتر، و نتایج ملموس‌تری دارد، و در سیره ائمه اهل بیت (علیهم‌السلام) مثال‌های زیادی دراین‌باره وجود دارد تا جایی که آن حضرات هیچ‌گاه قبل از شروع دشمن به جنگ آغازگر آن نبودند حتی اگر دشمن برخی از اصحاب آن‌ها را مورد اصابت قرار می‌داد، و در حدیث آمده که در روز جنگ جمل هنگامی‌که طرفین رو درروی یکدیگر قرار گرفتند منادی حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) فریاد زد: "لا یبدأ أحدٌ منکم بقتالٍ حتّی آمرکم" (کسی از شما جنگ را آغاز نکند تا به شما دستور دهم), بعضی از اصحاب نقل کردند: (آن‌ها به ما تیراندازی کردند پس گفتیم ای امیرالمؤمنین به‌درستی که به ما تیراندازی شده است، پس حضرت فرمود: دست نگهدارید، سپس مجدداً به ما تیراندازی کردند و تعدادی از ما را کشتند، گفتیم ای امیرالمؤمنین: به‌درستی که ما را کشتند، پس حضرت فرمود: به نام و یاری خدا حمله کنید)، و حضرت امام حسین (علیه‌السلام) نیز در روز عاشورا همین‌گونه رفتار نمودند.
۱۴. با مردمی که روبرو می‌شوید با خیرخواهی رفتار کنید و از آن‌ها حمایت کنید تا آن‌ها از جانب شما احساس خطر نکنند و شما را بر دشمنانتان یاری رسانند، بلکه تا جایی که می‌توانید ضعیفانشان را یاری کنید که آنان برادران شما و از شما هستند، و با آن‌ها مانند بستگانتان مهربان و دلسوز باشید، و بدانید که شما در پیشگاه خدای سبحان هستید، خداوند متعال افعال شما را ثبت می‌کند و به نیت‌های شما آگاه است و شما را در معرض امتحان قرار می‌دهد.
۱۵. از اهتمام به نمازهای واجب غافل نشوید، چراکه در پیشگاه خداوند سبحان کسی عملی بهتر از نماز نیاورده است، به‌درستی که نماز همان ادب و خضوعی است که انسان باید در مقابل آفریننده خویش رعایت کند، همانا که نماز ستون دین و ملاک قبولی اعمال است، و خداوند سبحان بنا به‌تناسب شرایط سخت و دشوار جنگی نماز را تخفیف داده است، تا جایی که اگر کسی در تمام‌وقت نماز مشغول جنگ باشد برای هر رکعت می‌تواند به یک تکبیر اکتفا کند حتی اگر روبه‌قبله نباشد همان‌طور که خداوند متعال می‌فرماید: (حَافِظُوا عَلَی الصَّلَوَاتِ وَالصَّلَاةِ الْوُسْطَی وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِینَ فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا أَوْ رُکْبَانًا فَإِذَا أَمِنْتُمْ فَاذْکُرُوا اللَّهَ کَمَا عَلَّمَکُمْ مَا لَمْ تَکُونُوا تَعْلَمُونَ).
"در انجام همه نمازها، (به‌خصوص) نماز وسطی (نماز ظهر) کوشا باشید و از روی خضوع و اطاعت، برای خدا بپا خیزید و اگر (به خاطر جنگ، یا خطر دیگری) بترسید، (نماز را) در حال پیاده یا سواره انجام دهید اما هنگامی‌که امنیت خود را بازیافتید، خدا را یاد کنید همان‌گونه که خداوند چیزهایی را که نمی‌دانستید به شما تعلیم داد".
بنابراین خداوند سبحان مؤمنان (مجاهدان) را امر فرموده که هوشیار و سلاح به دست باشند و برای خواندن نماز همگی در یک مکان جمع نشوند بلکه جهت رعایت احتیاط به‌نوبت نماز بخوانند.
و در سیره حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) واردشده که به اصحاب خود نماز را توصیه می‌نمودند، و در خبر معتبر از حضرت امام باقر (علیه‌السلام) درباره نماز خوف در حالت تعقیب‌وگریز و جنگ آمده است:"یصلّی کل إنسان منهم بالإیماء حیث کان وجهه وإن کانت المسایفة والمعانقة وتلاحم القتال، فإنّ أمیر المؤمنین (علیه السلام) صلی لیلة صفّین ـ وهی لیلة الهریر ـ لم تکن صلاتهم الظهر والعصر والمغرب والعشاء ـ عند وقت کل صلاة ـ إلاّ التکبیر والتهلیل والتسبیح والتحمید والدعاء، فکانت تلک صلاتهم، لم یأمرهم بإعادة الصلاة".
"هرکس رو به هر طرفی که دارد با اشاره نماز بخواند هرچند در حال شمشیرزنی و نبرد تن‌به‌تن باشد، همانا که امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در شب صفین ـ لیلة الهریر ـ نماز گذارد و نماز ظهر و عصر و مغرب و عشای لشکریان چیزی جز تکبیر و تهلیل و تسبیح و تحمید و دعاء ـ در وقت هر نماز ـ نبود، پس‌نماز آن‌ها بدین شکل بود و حضرت نیز آن‌ها را به اعاده نماز امر ننمود ".
۱۶. برای مهار نفس خویش از ذکر بسیار خدای سبحان و تلاوت قرآن یاری بجویید و ملاقات باخدا و بازگشت به‌سوی او را یاد کنید، همان‌طور که حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) آن‌گونه بودند، روایت‌شده که حضرت (علیه‌السلام) آن‌چنان مراقب اذکار و نوافل خویش بودند که در لیلة الهریر بین دو صف زیراندازی از پوست برای ایشان پهن می‌شد و حضرت روی آن نوافل خود را به‌جای می‌آوردند، درحالی‌که تیرها در مقابل ایشان بر زمین می‌خورد و از اطراف سر مبارکشان رد می‌شد اما حضرت هیچ ترسی به دل راه نمی‌دادند و تا اتمام عبادت خویش از جای خود برنمی‌خاستند.
۱۷. به یاری خدا تلاش کنید رفتار شما با دیگران در جنگ و صلح همانند رفتار پیامبر اکرم (صلی‌الله علیه وآله) و اهل بیت ایشان (علیهم‌السلام) باشد، تا مایه زینت اسلام و الگوی ارزش‌های اسلامی باشید، چراکه این دین بر اساس نور فطرت و برهان عقل وبرتری اخلاق بناشده، و برای تذکر این مطلب همین بس است که دین اسلام پرچم تعقل و اخلاق فاضله را برافراشته و پایه‌های خود را بر دعوت به تأمل و تفکر در ابعاد و افق‌های زندگی استوار نموده، سپس مردم را به عبرت گرفتن و عمل کردن به‌موجب آن دعوت نموده است، همان‌گونه که نظام تشریعی خود را بر اساس برانگیختن گنجینه‌های معارف عقلی و قواعد فطرت استوار نمود، خداوند متعال می‌فرماید: (وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا، فَأَلْهَمَهَا فُجُورَ‌هَا وَتَقْوَاهَا، قَدْ أَفْلَحَ مَن زَکَّاهَا، وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا). (و قسم به جان آدمی و آن‌کس که آن را (آفریده و) منظّم ساخته، سپس فجور و تقوا (شر و خیرش) را به او الهام کرده است، که هر کس نفس خود را پاک و تزکیه کرده، رستگار شده، و آن‌کس که نفس خویش را با معصیت و گناه آلوده ساخته، نومید و محروم گشته است).
و حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) می‌فرمایند: " فبعث ـ الله ـ فیهم رسله وواتر الیهم انبیاءه لیستأدوهم میثاق فطرته ویذکّروهم منسیّ نعمته ویحتجوا علیهم بالتبلیغ ویثیروا لهم دفائن العقول".
"خداوند پیامبران خود را مبعوث فرمود، و متناسب با خواسته‌های انسان‌ها، رسولان خود را پی‌درپی اعزام کرد تا وفاداری به پیمان فطرت را از آنان بازجویند و نعمت‌های فراموش‌شده را به یادآورند و با ابلاغ احکام الهی، حجّت خدا را بر آن‌ها تمام‌نمایند و گنجینه‌های پنهان عقل را آشکار سازند".
و اگر مسلمانان تفقّه نموده و به تعالیم اسلام عمل کنند برکات الهی بر آنان آشکار می‌گشت و نور آن در گستره آفاق فراگیر می‌شد، و از استناد به برخی اتفاقات و روایات متشابه بر حذر باشید، چراکه اگر این امور به علمای اهل استنباط (مجتهدین) واگذار شود ـ همان‌طور که خداوند سبحان امر کرده ـ راه و هدف صحیح را به دست خواهند آورد.
۱۸. از شتاب‌زدگی در مواقع لزوم هوشیاری بر حذر باشید تا موجب هلاکت خویش نشوید، چراکه بیشترین امید دشمن این است که شما را بدون اینکه تأمل و تفکر کنید به محل خطر بکشاند تا شمارا به واکنش‌های غیرحرفه‌ای و به‌دوراز احتیاط وادار کند.
به تنظیم صفوف خود اهتمام ورزیده و گام‌های خود را هماهنگ کنید، و در هیچ اقدامی قبل از سنجش کامل آن و محکم نمودنش و فراهم آوردن ابزار و مقدمات آن و ضمانت ثبات قدم بر آن‌ و استواری بر نتایجش عجله ننمایید، خداوند سبحان می‌فرماید: (یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا خُذُوا حِذْرَکُمْ فَانفِرُوا ثُبَاتٍ أَوِ انفِرُوا جَمِیعًا) (ای کسانی که ایمان آورده‌اید آمادگی خود را (در برابر دشمن) حفظ کنید و در دسته‌های متعدّد، یا به‌صورت دسته واحد، (طبق شرایط هر زمان و هر مکان)، به‌سوی دشمن حرکت نمایید)، و می‌فرماید: (إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفًّا کَأَنَّهُم بُنْیَانٌ مَّرْصُوصٌ) (خداوند کسانی را دوست می‌دارد که درراه او در صفی همانند دیواری که اجزایش را با سرب به هم پیوند داده باشند می‌جنگند), و شما باید بیش ازآنچه دشمنانتان از خود نشان می‌دهند استواری داشته باشید چراکه شما به‌حق سزاوارتر از آنان هستید، و بدانید که اگر دردی به شما رسد به آن‌ها نیز می‌رسد، اما شما به خدا امیدی دارید که آن‌ها ندارند، البته ممکن است آن‌ها (دشمن) امید بیهوده و آرزوهای کاذب و توهمات پوچی همچون سراب داشته باشند که جز بر تشنگی آن‌ها نخواهد افزود، به‌درستی که تاریکی شبهات بر آن‌ها حاجب گشته و چشم دلشان را با اوهام کور نموده است.
۱۹. (رزمندگان عزیز) سزاوار است مردم اطراف شما که دشمن آن‌ها را سپر خود قرار می‌دهد خیرخواه حامیان خود باشند و قدر ایثار و فداکاری آن‌ها را بدانند و از رسیدن آزار به آنان جلوگیری کنند و موجب بدگمانی دیگران به خود نشوند، چراکه خداوند سبحان حقی را برای کسی نسبت به دیگری قرار نمی‌دهد مگر آنکه مثل آن را بر دیگری قرار می‌دهد، پس هر یک‌ بر دیگری حقی دارد که باید به نیکی ادا کنند.
و بدانید که شما خیرخواه‌تر از یکدیگر برای خود پیدا نخواهید کرد به‌شرط آنکه با یکدیگر همدل شده و از روی خیرخواهی باهم متحد شوید هرچند لازم شود از بعضی اشتباهات بلکه خطاهای بزرگ چشم‌پوشی کنید.
 هرکس گمان کند غریبه‌ای برای او از خانواده و خاندان و هم‌وطنان خود خیرخواه‌تر است و با او هم‌پیمان شود سخت دچار توهم شده است، و هرکس اموری را تجربه کند که قبلاً تجربه‌شده برای او موجب پشیمانی می‌شود.
و بدانید کسی که گذشت را آغاز کرده اجر و پاداش دارد و هر گذشت و نیکی و موفقیت که به تبعیت از او پیش آید اجر و پاداش دیگری برای او خواهد بود، و اجرش نزد خداوند ضایع نمی‌شود بلکه آن را به‌طور کامل هنگام نیاز در تاریکی‌های برزخ و عرصه‌های قیامت به او خواهد بخشید.
 و هر کس حامیان مسلمانان را یاری کند یا مراقب اهل‌وعیال آنان باشد و به آنان در امور خانواده یاری رساند همانند آن مجاهدان اجر و پاداش خواهد داشت.
۲۰. بر همه لازم است که تعصبات ناپسند را ترک نموده و اخلاق پسندیده داشته باشند، همانا خداوند متعال مردم را به‌صورت اقوام و ملت‌های مختلف قرارداد تا با یکدیگر آشنا شوند و منافع را ردوبدل کنند و یاری‌دهنده یکدیگر باشند، و مراقب باشید که تنگ‌نظری و خودشیفتگی بر شما غلبه نکند، همانا شما شاهد بودید که چه بلاهایی دامن‌گیر شما و عموم مسلمانان در سرزمین‌هایشان شده است تا جایی که انرژی و نیرو و اموال و ثروت‌هایشان درراه ضربه زدن به یکدیگر هدر می‌رود، به‌جای آنکه در پیشرفت علوم و بهره‌وری امکانات و سامان بخشی امور مردم سرمایه‌گذاری شود، پس مراقب فتنه‌ای باشید که فقط گریبان ظالمان را نخواهد گرفت.
 به‌درستی که فتنه واقع‌شده، پس برای خاموش کردن آن تلاش کنید و از شعله‌ور نمودن آن دوری‌کنید و همگی به ریسمان الهی چنگ زده و متفرق نشوید، و بدانید که اگر خداوند خیرخواهی را در دلتان ببیند نعمتی را بهتر ازآنچه ستانده به شما خواهد داد، همانا که خداوند متعال بر همه‌چیز توانا است.

بیست و دوم ربیع‌الآخر سال ۱۴۳۶ هـ             
دفتر مرجع عالیقدر آقای سید علی حسینی سیستانی

http://www.sistani.org/persian/in-news/25037

آیه ای کمر شکن درباره قطع رحم !

یکی از کارها و سنت های بسیار خوبی که همه ی ما کم و بیش آن را انجام داده ایم، دید و بازدید و صله رحم است. این سنت زیبا نه تنها در روابط اجتماعی ارزشمند است بلکه در آیات و روایات و متون دینی هم مورد توجه قرار گرفته است. چنانچه فقه اسلامی، توصیه‌های بسیار درباره ابراز محبت و احترام به پدر، مادر، بستگان و نزدیکان دارد.

ملا محسن فیض که عمرى را با قرآن مجید و روایات بسر برد، صله رحم را به زیارت ارحام، و رفع کمبودهاى مادى، حل مشکلات اقتصادى، کمک به کار و کسب، و ازدواج پسران و دختران آنان معنا فرموده، اگر در آیات قرآن مجید و روایات دقت شود، از مسئله صله رحم همین معانى استفاده مى شود.

صله رحم؛ خصوصیت صاحبان خرد است

در سوره مبارکه رعد مسائلى را به عنوان خصوصیات صاحبان خرد بیان مى کند و سود قیامتى آن را پیشواز ملائکه از آنان در محشر و سلام فرشتگان به ایشان، و عاقبت بخیرى مى داند، از جمله آن مسائل صله رحم است. «و الذین یصلون ما امر الله به ان یوصل؛ و کسانی که هر آنچه را خداوند به پیوستن آن فرمان داده می پیوندند.» (رعد/ 21)

آیه ای کمر شکن درباره قطع رحم

در سوره رعد درباره قطع رحم آیه اى کمرشکن قرار دارد :« ... و یقطعون ما امر الله به ان یوصل و یفسدون فى الأرض اولئک لهم اللعنة و لهم سوء الدار؛ ...و آنان که قطع مى کنند آنچه را خدا به پیوند آن دستور داده، و فساد در زمین مى نمایند بر اینان است لعنت و براى آنان است دوزخ.» (رعد/ 25)

صله رحم چه اندازه اهمیت دارد، که انجامش موجب استقبال فرشتگان از انسان در قیامت، و سلام آنها، و عاقبت بخیرى و قطعش باعث لعنت، و سوء عاقبت، و ممنوعیت از نجات است.

رفع کمبود اقتصادى ارحام با پرداخت مال به آنان همراه با حفظ آبرو و هویت و کرامتشان بهره اى عظیم دارد: «و مثل الذین ینفقون اموالهم ابتغاء مرضات الله و تثبیتا من انفسهم کمثل جنة بربوة اصابها وابل فاتت اکلها ضعفین فان لم یصبها وابل فطل و الله بما تعملون بصیر؛ و مثل آنان که مال خود را در راه به دست آوردن رضاى حق انفاق مى کنند، و با کمال اطمینان، دل به لطف حق شاد دارند، مانند بوستانى است که در جاى بلندى باشد، و بارانهاى زیادى به موقع بر آن ببارد، و حاصلى دو برابر دهد، و اگر باران بسیار نیاید، اندک اندک بارد تا به ثمر رسد، خداوند به آنچه انجام مى دهید آگاه است.» (بقره/ 265)

فاسق، صله رحم نمی کند

در سوره بقره در رابطه با قطع رحم مى فرماید: «الذین ینقضون عهد الله من بعد میثقه و یقطعون ما أمر الله به أن یوصل و یفسدون فى الأرض أولئک هم الخسرون؛ (فاسقان آنها هستند که) پیمان خدا را پس از آن که محکم ساختند، مى شکنند، و پیوندهائى را که خدا دستور داده برقرار سازند قطع مى نمایند، و در جهان فساد مى کنند، اینها زیانکارانند.» (بقره/ 27)

در این آیه به یکی از نشانه های فاسقان اشاره کرده مى گوید: آنها پیوندهائى را که خدا دستور داده برقرار سازند قطع مى کنند. گرچه بسیارى از مفسران این آیه را ناظر به خصوص به قطع رحم و بریدن رابطه خویشاوندى دانسته اند، ولى دقت در مفهوم آیه نشان مى دهد که معنى وسیعتر و عمومى ترى دارد که مساله قطع رحم یکى از مصداق هاى آن است، زیرا آیه مى گوید: فاسقان پیوندهائى را که خدا دستور داده برقرار بماند قطع مى کنند، این پیوندها شامل پیوند خویشاوندى، پیوند دوستى، پیوندهاى اجتماعى، پیوند و ارتباط با رهبران الهى و پیوند و رابطه با خدا است، و به این ترتیب نباید معنى آیه را منحصر به قطع رحم و زیر پا گذاشتن رابطه هاى خویشاوندى دانست.

عذاب الهی در انتظار قاطعین صله رحم

قرآن، کسانی که صله رحم را انجام نمی دهند در معرض عذاب خداوند معرفی می کند. آیات زیادی درباره آثار قطع رحم تذکر داده‌اند که سوره محمد، آیات ۲۲ و ۲۳؛ سوره نحل، آیه ۲۵؛ و سوره بقره، آیه 27 از جمله این آیات هستند.

از پیامبر اکرم اسلام (صلی الله و علیه وآله) سوال شد مبغوض ترین انسان ‌ها نزد خداوند چه کسانی هستند، که حضرت فرمودند مشرک. سوال شد، چه افراد دیگری، مبغوض درگاه الهی هستند، حضرت پاسخ دادند، قاطعین رحم کسانی که صله رحم را ترک کرده‌اند.

منابع:

تاکید آیات بر «صله رحم» ؛ آیت ‌الله سید رضا حسینی مازندرانی به نقل از خبرگزاری ایکنا

صله رحم در آیات قرآن؛ سایت طهور

صله رحم در آیات قرآن؛ پایگاه اطلاع رسانی صلات

رابطه جنسی با وجود بچه !

 من و همسرم در حال هم آغوشی بودیم كه دخترم یه دفعه در و باز كرد و ما رو دید...

 

 

سه سالی است که از ازدواجمان می گذرد در این مدت رابطه جنسی بسیار گرم و لذت بخشی را با همسرم داشتیم اما از وقتی که فرزندم به دنیا آمد همه چیز تغییر کرد. اوایل فرزندمان کوچک بود و به ناچار مجبور بودیم فرزندمان را مابین خودمان بخوابانیم و همین مساله روز به روز فاصله بین من و همسرم را بیشتر کرد. فرزندمان سه-چهارساله شد و اکنون راضی نمیشود که جدا از ما بخوابد اما یکبار هم که فرزندمان را خواباندیم  و تصمیم به برقراری رابطه در اتاق دیگری گرفتیم فرزندمان بیدار شد و ما را در حال رابطه دید حالا نمی دانم در ذهن او چه میگذرد و چه راه حلی برای برقراری رابطه جنسی من و همسرم وجود دارد؟

بچه از حدود یک سال و نیم می تواند در اتاق خودش بخوابد و این نه تنها باعث می شود پدر و مادر خلوت خودشان را داشته باشند بلکه باعث می شود که کودک احساس استقلال داشته باشد و در رشد او تاثیر خواهد داشت

متاسفانه این مساله ای است که زوج های بسیاری با آن دست و پنجه نرم می کنند و شاید بتوان یکی از علل تاخیر در بچه دار شدن را همین مساله دانست که زوجین زندگی دو نفره را ترجیح می دهند و آمدن بچه به زندگیشان را عاملی برای دور شدن از یکدیگر می دانند درحالیکه قدیمی ها بچه را رونق و باعث شیرینی زندگی می دانستند و حقیقتا هم همینگونه است منتها رفتار ناآگاهانه پدر و مادر گاهی اوقات باعث می شود زندگی با مشکلات جدی روبرو شود این را همیشه بخاطر بسپارید که هرکاری حتما یک راه حلی خواهد داشت  وراه حل مسائل هیچگاه پاک کردن صورت مساله نخواهد بود . 

حضور فرزند دلیل موجه ای بر ترک رابطه نیست بلکه بهتر است به دنبال راه حل باشیم. روابط زناشویی نیاز به مدیریت دارد لذا زن و شوهری که منتظر بمانند تا شرایط و زمان و مکان مناسبی برایشان فراهم شود خواهند دید که بعد از مدتی از لحاظ جنسی دچار فاصله ی قابل توجهی شده اند.راهکار چیست؟

راهکار از آنجایی شروع می شود که مشکل آغاز شده است؛ زمانی که نوزاد سد معبری در بین پدر و مادر می شود و بنا بر عادت جدا کردنش مشکل ساز...

حق با شماست! فرزندتان کوچک است، حتی نمی توانید تصورش را کنید که او را تنها بگذارید. انگار همیشه باید در کنارش باشید تا فورا به نیازهایش پاسخ دهید. حتی نمی توانید تنها به دستشویی یا حمام بروید!همه ی درها باید همیشه باز باشد تا اگر احیانا فرزندتان صدایتان زد صدایش را بشنوید! اما با اینکارها خودتان دارید به فرزندتان آموزش می دهید که تو نیاز به کمک داری و نمی توانی تنها باشی! و این خود خطری برای فرزندتان و رابطه زناشویی تان خواهد بود. 

بچه از حدود یک سال و نیم می تواند در اتاق خودش بخوابد و این نه تنها باعث می شود پدر و مادر خلوت خودشان را داشته باشند بلکه باعث می شود که کودک احساس استقلال داشته باشد و در رشد او تاثیر خواهد داشت.رسول خدا (ص) میفرمایند:  اگر طفل شیرخوار شاهد آن روابط باشد و بعدها این طفل از انحراف سردرآورد پدر و مادر باید خود را در این انحراف مقصر بدانند.

در اسناد اسلامى حتى سفارش شده که در حین روابط بر روى گهواره و مهدکودک پارچه‌اى بیندازید، و مراقب باشید که طفل حتى صداى نفس‌تان را در حین روابط نشنود و یکى از اسرار دستور جداکردن محل خواب والدین از کودکان همین نکته است.

برای خود و فرزندتان حریم خصوص قائل شوید

خوب است از همان ابتدا برای خود و فرزندتان حریم خصوصی قائل شوید. جای شما در تخت دو نفره خودتان است و جای فرزندتان روی تخت بچه گانه اش.از همان ابتدا به آنها آموزش دهید که به درهای بسته احترام بگذارند و خودتان هم قبل از ورود به اتاق فرزندتان در بزنید تا این رفتار را آموزش ببیند. این رفتار به شما این امکان را می دهد تا با اعتماد به نفس بیشتری زمان خلوت مناسبی با همسرتان داشته باشید.

اگر نگران بیرون رفتن صدا هستید می‌توانید در اتاقتان یک موسیقی ملایم پخش کنید. اینکار نه تنها به ریلکس کردن شما و بالا بردن میل جنسی‌تان کمک می‌کند، بلکه سر و صدای شما را هم مخفی خواهد کرد.

اگر کودک رابطه جنسی والدین را دید چگونه باید با او رفتار کرد ؟

اول از همه اینکه اگر کودک شما وارد اتاق خوابتان شد و شما را در حین رابطه زناشویی دید، به هیچ وجه احساس ترس و نگرانی نکنید و با او برخورد تندی نداشته باشید چرا که برخورد وحشت زده ی شما عواقب بدتری بر کودک خواهد داشت. به

 او بگویید چند لحظه بیرون منتظر بماند و در همین فرصت لباس هایتان را بپوشید یا پتویی روی بدن عریان خود بکشید و فرزندتان را کنار خود بخوابانید و به او توجه کنید. با خوشرویی از او بپرسید که با شما چه کار داشته است که نیمه شب به سراغتان آمده؟ اگر از شما پرسید که چه کار میکردید طفره نروید و به سوالش پاسخ نه چندان روشن دهید.لازم نیست اصل رابطه زناشویی را برای او توضیح دهید بلکه به او بگویید که مامان و باباها وقتی خیلی همدیگر را دوست دارند،یکدیگر را در آغوش می گیرند، می بوسند، نوازش میکنند و کارهایی می کنند که عشقشان را به یکدیگر نشان دهند. 

به هر ترتیب رابطه جنسی شما و همسرتان بعد از بچه دار شدن دیگر به آسانی قبل نخواهد بود و بخاطر این مساله بهتر است صورت مساله را پاک نکنید که« پس بهتر است بچه دار نشویم» یا « بخاطر حضور بچه دیگر نمی توانیم رابطه زناشویی داشته باشیم»!بلکه کافی است برنامه ریزی درستی داشته باشید ، زمان مناسبی را پیدا کنید ، حریم شخصی را در منزل حاکم کنید و صدایتان را کنترل کنید. به راحتی همه چیز مثل قبل خواهد شد...

چرا اغلب افراد باهوش کمتر شاد هستند؟

شاید شنیده باشید که "اغلب افراد باهوش و دانشمند کمتر شاد هستند".چه علت‌هایی موجب عدم نشاط و کامیابی در این افراد می‌شوند؟

 

 

افراد باهوش  ممکن است که خانواده، پول و کار خیلی خوبی داشته باشند، اما گاهاً دچار انزوا و اندوه بشوند. همانطور که "ارنست همینگوی" می‌گوید: "شادی کمترین چیزی است که در افراد باهوش یافت می‌شود".

البته این موضوع را نمی‌شود به کل افراد باهوش تعمیم داد؛ با این حال عوامل احتمالی که موجب عدم نشاط در افراد باهوش می‌شوند را در زیر فهرست کرده‌ام:

1- هرچیزی را بیش از حد تحلیل می‌کنند!

باهوش‌ها overthinker های خوبی هستند‌؛ یعنی به هر اتقاقی که در زندگی‌شان می‌افتد بیش از حد فکر می‌کنند. حالا فرض کنید این اتفاق، ناخوشایند باشد و در حل کردنش هم دچار مشکل بشوند!

2-استانداردها و آرمان‌های بزرگی دارند.

اغلب افراد باهوش به آرمان‌های بزرگی فکر می‌کنند و با دستاوردهای کوچک در زندگی‌شان قانع نمی‌شوند. شاید دارای نوعی نگرش کمال‌گرایی در جنبه‌های مختلف زندگی هستند.

3-بر خودشان خیلی سخت می‌گیرند!

افراد باهوش معمولاً به‌سادگی از کنار رفتار خود نمی‌گذرند؛ با هر اشتباه یا شکست، خودشان را سرزنش می‌کنند.مثلاً

 کافیه شب‌هنگام، موقع خواب یاد یک کاری بیافتند که درست انجام نداده‌اند! احساس گناه، کلافگی و مرور افکار منفی، خواب را بر چشم آنها حرام می‌کند!

4- ضعف در ارتباطات عمیق

معمولاً افراد باهوش احساس تنهایی می‌کنند و می‌گویند کسی ما را درک نمی‌کند و آنطور که باید، از زحمات ما قدردانی نمی‌شود. تحقیقات علمی بر این مسئله تاکید دارند که افراد با ضریب هوشی بالا در مقایسه با افراد با ضریب هوشی متوسط دچار ضعف بیشتری در ارتباطات اجتماعی هستند. باهوش‌ها معمولاً در حال زندگی نمی‌کنند؛ اتفافات کوچک، زیبا و ساده‌ی زندگی شاید موضوع جالبی برای گفتگوهای و تعاملات خانوادگی و اجتماعی آن‌ها نباشند و حتی در لحظات زیبای زمان "حال" خود، به برنامه‌ها و تصمیمات خود در "آینده" فکر می‌کنند.

در آخر این نکتهٔ مهم را بگویم که "شاد بودن" خودش یه نوع هوشمندی است. باهوش باشید!

منبع: کانال رسمی دکتر شهرام اسلامی