آیا ما از صفحه نمایش کمتر یاد می گیریم؟ (1)
به نظر شما مطالعه یک موضوع از روی نسخه چاپی با مطالعه آن از روی صفحات دیجیتالی تاثیری بر یادگیری دارد؟ شما با کدام یک راحت ترید؟ در این مقاله قصد داریم تا نتایج تحقیقات به دست آمده در این خصوص را با شما به اشتراک گذاریم...
بخش وسیعی از آموزش ها توسط خواندن و شنیدن حاصل می شود، منطقه ای مربوط به زبان در مغز وجود دارد که باید کلمات را تفسیر کند. زمانی که لغات به حس بویایی یا بینایی مرتبط می شود مثلا لغاتی مانند ذرت بوداده یا آسمان تاریک، مناطق خاصی در مغز برای فهم آنها فعال می شوند، طی 20 سال گذشته، محققان شروع به پژوهش بر روی این مهم کرده اند که آیا فراگیری متون بر روی صفحه نمایش دیجیتال، برای مغز ما متفاوت از متون در صفحات چاپی است؟
پیش از آنکه به بررسی نتایج پژوهش و پاسخ به این پرسش بپردازیم، اجازه دهید بپرسیم که شما چه حدس می زنید؟ با توجه به تجربه شخصی خودتان در مورد مطالعه از روی نسخه های چاپی و یا دیجیتالی، به نظر شما تاثیر صفحه نمایش دیجیتال در درک محتوا کمتر است؟
پرسش: آیا صفحه نمایش دیجیتال درک فرد را از آموزش کاهش می دهد؟ با کدام پاسخ بیشتر موافقید؟
1) نه، صفحه نمایش دیجیتال درک ما را از محتوا کاهش نمی دهد مگر نحوه نگارش بر روی آن تاثیر داشته باشد.
2) بله، صفحه نمایش دیجیتال درک ما را از محتوا کاهش می دهد ، بدون توجه به نحوه نگارش.
چگونه به این پرسش پاسخ دهیم؟
قبل از اینکه بتوانیم به تحقیق در مورد کاهش یا عدم تاثیر صفحه نمایش دیجیتال بر درک محتواهای آموزشی بپردازیم باید تعیین کنیم چگونه نتایج را اندازه گیری خواهیم کرد؟ برای شروع باید بدانم که ما چگونه یک مطلب مطالعه شده را درک می کنیم؟ برخی سوالات که شاید ما را به هدفمان نزدیک کنند از این قرارند:
آیا مردم آنچه را که می خوانند (یا می شنوند) درک می کنند؟
آیا مردم اتفاقات حساس و بحرانی را راحت تر به خاطر می آورند؟
آیا افراد آنچه را انجام می دهند ( یا به خاطر می سپارند) که از آن ها خواسته می شود؟
گام بعدی انتخاب معیارهای پاسخ به این پرسش هاست. جدول 1 سه پرسش و راه هایی برای پاسخگویی به این سوالات را نشان می دهد.
بخش وسیعی از آموزش ها توسط خواندن و شنیدن حاصل می شود، منطقه ای مربوط به زبان در مغز وجود دارد که باید کلمات را تفسیر کند. زمانی که لغات به حس بویایی یا بینایی مرتبط می شود مثلا لغاتی مانند ذرت بوداده یا آسمان تاریک، مناطق خاصی در مغز برای فهم آنها فعال می شوند.
محققان عموما بیش از یک راه برای پاسخ به یک سوال را امتحان می کنند، و بررسی می کنند که آیا پاسخ های دریافتی از روش های مختلف مشابه است؟ این نکته triangulating داده نامیده می شود. این امر به آنها کمک می کند تا از واقعب بودن اطلاعات خود اطمینان حاصل کنند، و از گرفتن پاسخ های شانسی اجتناب می شود. شما چه راه های دیگری را برای پاسخ به این پرسش پیشنهاد می کنید؟
این مطالعه همچنین نیازمند تعیین کسی است که نتایج آن را اندازه گیری خواهد کرد، مهم است که مخاطب شما چه کسی است و از چه دیدی به موضوع می نگرد؟
به طور مثال، فردی که قرار است این سنجش را انجام دهد، فردی از سازمان شماست که در دوره های آموزشی شرکت کرده که به بهبود مهارت های شغلی او در کار کمک کرده و فردی است که فکر می کند که نسخه های چاپی به طبیعت آسیب می رسانند! و از نسخه چاپی استفاده نمی کند، نکته مهمی است که تفاوت پاسخ ها را بین افرادی که خواندن نسخه چاپی را بر استفاده از صفحه نمایش ترجیح می دهند مشاهده کنید.
منابع:
https://www.td.org/Publications/Blogs/Science-of-Learning-Blog/2016/12/What-Do-You-Know-Do-We-Learn-Less-from-Screens
Dillon, A. (1992) Reading from paper versus screens: a critical review of the empirical literature. Ergonomics, 35(10), 1297-1326. https://www.ischool.utexas.edu/~adillon/Journals/Reading.htm
آیا ما از صفحه نمایش کمتر یاد می گیریم؟ (2)
ما می دانیم که خواندن دیجیتال متفاوت از خواندن بر روی کاغذ است! پژوهش ها نشان داده که صفحه نمایش دیجیتال درک فرد را از محتوای ارائه شده کاهش می دهد، به بیانی تاثیر مطالعه از روی کاغذ بسی بشتر است! حال مشکل کجاست؟ این تفاوت از چه ناشی می شود؟
در مطلب قبل پرسشی مطرح شد بدین ترتیب که:
پرسش: آیا صفحه نمایش دیجیتال درک فرد را از آموزش کاهش می دهد؟
1) نه، صفحه نمایش دیجیتال درک ما را از محتوا کاهش نمی دهد مگر نحوه نگارش بر روی آن تاثیر داشته باشد.
2) بله، صفحه نمایش دیجیتال درک ما را از محتوا کاهش می دهد ، بدون توجه به نحوه نگارش.
سه سوال پژوهشی برای پاسخ به این سوال مطرح شد و هر سوال پژوهشی را دو سنجه (سوال ریزتر) مورد سنجش و ارزیابی قرار می داد)، عنوان شد که پژوهشگران طرق دیگری را نیز جهت اطمینان از صحت رسیدن به پاسخ های صحیح مورد سنجش قرار می دهند. در ادامه بخوانید ...
صفحه نمایش دیجیتال و آموزش:
نتایج به دست آمده از تاثیرات صفحه نمایش بر میزان یادگیری افراد بسیار متفاوت است، دلیل این تفاوت، پیچیدگی موضوع مورد بررسی است. از طرق متعدد این موضوع مورد بررسی قرار گرفته است و پژوهشگران از رشته های مختلف این سوال را بررسی نموده اند و جالب است که این پیچیدگی ناشی از دیدگاه های متفاوت پژوهشگران حوزه های مختلف علم است! هر یک از حوزه های علمی به نحوی به موضوع می نگرند و اگر در این نکته دقیق شوید خواهید دید که این بسیار جای انتقاد دارد.
حال به بحث در خصوص نتایج پژوهش های مختلف خواهیم پرداخت.
ما می دانیم که خواندن دیجیتال متفاوت از خواندن بر روی کاغذ است! و شخصا بر این باورم که صفحه نمایش دیجیتال درک فرد را از محتوای ارائه شده کاهش می دهد، به بیانی تاثیر مطالعه از روی کاغذ بسی بشتر است! بنابراین فعلا از نظر ما پاسخ 2 صحیح است. در ادامه خواهید دید که دانشجویان و فراگیران بسیاری بر این باورند که با مطالعه از روی کاغذ بهتر می آموزند! سپس در انتهای این مقاله با تحلیل های ارائه شده بحث می کنیم که چگونه می توان به افراد کمک کرد تا راحت تر از روی صفحه نمایش دیجیتال بخوانند.
مشکل کجاست؟
لیستی از مسائلی است که پژوهش های انجام شده را بر این باور رسانده که ممکن است دلایل اصلی تفاوت یادگیری از صفحه نمایش بر آنها استوار باشد در زیر آورده شده است. هیچ کدام را به عنوان مورد محکم تر یا موثق تر معرفی نمی کنیم همه موارد آورده شده چون دور از ذهن نیست که بر یادگیری تأثیر گذارند، به علاوه خواندن آنها خالی از لطف نیست.
سرعت مطالعه:
پژوهش های متعدد نشان می دهند که سرعت مطالعه بر روی صفحه نمایش کندتر از کاغذ است، یکی از دلایل این امر می تواند طولانی تر بودن خطوط متون در صفحات نمایش دیجیتالی باشد، که تمایل به کم کردن سرعت را بالا می برد، نسخه های چاپی اغلب در فرمت عمودی هستند و خطوط کوتاه و مشخصی دارند.
آمارها نشان می دهد بیشتر مردم ترجیح می دهند از روی صفحات چاپی بخوانند تا از روی صفحه نمایش دیجیتالی! برخی معتقدند صفحات نمایش دیجیتالی خستگی چشم را به دنبال دارد، برخی دیگر محدودیت های حرکتی بر روی صفحات مجازی را دلیل بر این مهم می دانند.
صفحه نمایش دیجیتالی قابل تنظیم هستند با این وجود تنظیمات صفحات، کمتر توسط برنامه نویسان و طراحان کنترل می شود، به ویژه در چند سال اخیر که طرح های پاسخگو (Responsible Design) به بازار آمده اند و خود بر اساس صفحه نمایش تنشیم می شوند. (قابلیت چرخش صفحه با چرخش گوشی از همین دست است)
تنظیمات صفحه:
آمارها نشان می دهد بیشتر مردم ترجیح می دهند از روی صفحات چاپی بخوانند تا از روی صفحه نمایش دیجیتالی! و این موضوع با وجود امکان افزایش سایز صفحات نمایش و امکان تنظیم نور پس زمینه بر روی کتابخوانهای الکترونیکی جای بسی سوال دارد! برخی معتقدند صفحات نمایش دیجیتالی (با وجود موارد عنوان شده) خستگی چشم را به دنبال خواهد داشت خود سبب ترجیح افراد به استفاده از مطالعه از روی نسخه های چاپی باشد.
درک مطلب:
برخی مطالعات نشان می دهند درک موضوع برای افراد از روی نسخه چاپی بالاتر از مطالعه همان موضوع از روی نمونه دیجیتالی است، محدودیت های حرکتی مجازی ممکن است تاثیر منفی بر درک مطلب داشته باشد، این درحالی است که شما زمان مطالعه نسخه کاغذی، می توانید به راحتی یک موضوع را بیابید دوباره مطالعه نموده و یادداشت برداری داشته باشید که به متن شما کاملا دوخته شده است. اگرچه سعی شده در نسخه های دیجیتالی هم چنین دستاوردهایی وجود داشته باشد اما در برخی موارد این اجازه را ندارید و یا مثل نسخه چاپی جلوی چشم نیست.
منابع:
Myrberg, C. & Wiberg, N., (2015). Screen vs. paper: what is the difference for reading and learning? Insights. 28(2), 49–54. http://insights.uksg.org/articles/10.1629/uksg.236
OECD Skills Outlook; https://www.oecd.org/skills/piaac
بخش آموزش الکترونیکی سایت تبیان، تهیه: سید خاموشیتنظیم: زینب شاه مرادی